--- title: Mazeret Dilekçesi Örneği: Hukuk ve Ceza Duruşmaları url: https://www.ybshukuk.com.tr/mazeret-dilekcesi-ornegi/ canonical: https://www.ybshukuk.com.tr/mazeret-dilekcesi-ornegi/ description: Mazeret dilekçesi örneği: hukuk davasında HMK m.150, ceza davasında CMK m.193 sonuçları, duruşma mazeret dilekçesi nasıl yazılır ve hangi belge eklenir. author: Av. Yakup Buğrahan SEVDİ organization: YBS Hukuk Bürosu last_reviewed: 2026-11-02 source: pages --- # Mazeret Dilekçesi Örneği: Hukuk ve Ceza Duruşmaları > **Doğrudan Cevap:** Mazeret dilekçesi, duruşmaya katılamayacak kişinin sebebini ve belgesini mahkemeye bildirdiği dilekçedir. Hukuk davasında geçerli özür olmadan gelmeyen taraf yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez (HMK m.150/2); ceza davasında geçerli nedeni olmayan sanık zorla getirilir (CMK m.193/1). ## Özet Bu sayfa, mazeret dilekçesinin hukuk ve ceza yargılamasındaki işlevini kanun lafzına dayanarak açıklar ve iki mazeret dilekçesi örneği sunar. Hukuk davasında HMK m.150'ye göre iki taraf da gelmezse dosya işlemden kaldırılır, üç ay içinde yenilenmeyen dava açılmamış sayılır; geçerli bir özrü olmaksızın gelmeyen taraf yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez. Ceza yargılamasında CMK m.193/1 uyarınca hazır bulunmayan sanık hakkında duruşma yapılmaz ve geçerli nedeni olmayan sanığın zorla getirilmesine karar verilir; müdafi mazeretsiz gelmezse duruşmaya devam edilebilir (CMK m.188/1). Ses ve görüntü nakli yoluyla katılım (HMK m.149/1) ve eski hale getirme (HMK m.95, m.96) da anlatılır. ## Öne Çıkanlar - Hukuk davasında iki taraf da duruşmaya gelmezse dosya işlemden kaldırılır (HMK m.150/1). - İşlemden kaldırılan dava üç ay içinde yenilenmezse açılmamış sayılır (HMK m.150/4, m.150/5). - Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez (HMK m.150/2). - Ceza yargılamasında hazır bulunmayan sanık hakkında kural olarak duruşma yapılmaz; geçerli nedeni olmayan sanığın zorla getirilmesine karar verilir (CMK m.193/1). - Müdafiin mazeretsiz olarak duruşmaya gelmemesi halinde duruşmaya devam edilebilir (CMK m.188/1). - Taraf veya vekil, ses ve görüntü nakli yoluyla duruşmaya katılmayı talep edebilir (HMK m.149/1). ## İçerik Mazeret dilekçesi, duruşmaya katılamayacak taraf, vekil, sanık ya da müdafiin bu durumu ve dayanağını mahkemeye yazılı olarak bildirdiği dilekçedir. Hukuk davalarında Hukuk Muhakemeleri Kanunu duruşmaya gelinmemesine dosyanın işlemden kaldırılması sonucunu, geçerli bir özür olmadan gelinmemesine ise yoklukta yapılan işlemlere itiraz edilememesi sonucunu bağlar; ceza yargılamasında ise kural olarak hazır bulunmayan sanık hakkında duruşma yapılmaz ve geçerli nedeni olmayan sanığın zorla getirilmesine karar verilir. ## Mazeret dilekçesi nedir, hangi durumda verilir? Mazeret dilekçesi, usulüne uygun olarak duruşmaya çağrılmış bir kişinin belirlenen gün ve saatte mahkemede bulunamayacağını, bunun sebebini ve dayanağını gösteren belgeyle birlikte mahkemeye bildirdiği yazılı başvurudur. Dilekçenin amacı, yokluğun "geçerli bir özre" dayandığını kayda geçirmek ve yokluğa bağlanan sonuçların doğmasını önlemektir. Bu sayfa mahkeme duruşmalarına ilişkin mazeret dilekçesini anlatır; sınav, okul ya da meslek kuruluşu genel kurulu için verilen mazeret dilekçeleri kendi mevzuatına tabidir. Hukuk davasında davetiyenin kendisi bu sonuçları baştan ihtar eder. HMK m.147/2'ye göre taraflara gönderilecek davetiyede, belirlenen gün ve saatte geçerli bir özrü olmadan mahkemede hazır bulunmadıkları takdirde duruşmaya yokluklarında devam edileceği ve yapılan işlemlere itiraz edemeyecekleri bildirilir. Ceza yargılamasında da CMK m.176/2 uyarınca tutuklu olmayan sanığa tebliğ olunacak çağrı kağıdına mazereti olmaksızın gelmediğinde zorla getirileceği yazılır. Davetiye ve çağrı kağıdı, Tebligat Kanunu m.1 uyarınca bu Kanun hükümlerine göre Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü veya memur vasıtasıyla, elektronik ortam dahil olmak üzere tebliğ edilir. Mazeret dilekçesinin anlam taşıması için öncelikle kişinin usulüne uygun biçimde çağrılmış olması gerekir; tebliğ usulüne uygun değilse tartışılacak konu mazeret değil, tebligatın geçersizliğidir. Mazeret bildirmek, Anayasa m.36'da güvenceye alınan hakkın kullanılmasıyla doğrudan ilgilidir: "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." Duruşmaya katılamayan kişinin bunu zamanında ve belgeli olarak bildirmesi, iddia ve savunmasını sonraki celsede sunabilmesinin ön şartıdır. ## Hukuk davalarında duruşmaya gelmemenin sonuçları Hukuk davalarında duruşmaya gelmemenin sonuçları HMK hükümleri arasında m.150'de düzenlenir; sonuç, iki tarafın da mı yoksa yalnız birinin mi gelmediğine göre değişir. 6100 sayılı HMK m.150/1 ve 150/2 "(1) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. (2) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez." İşlemden kaldırılan dosya kendiliğinden kapanmaz, ancak süre işlemeye başlar. HMK m.150/4'e göre dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir; bir ay geçtikten sonra yapılan yenileme talebinde yeniden harç alınır ve bu harç yenileyen tarafça ödenir. Üç ay içinde yenilenmeyen davalar, m.150/5 uyarınca sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır. > HMK m.150/6'ya göre işlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz; aksi halde dava açılmamış sayılır. m.150/7 uyarınca hangi sebeple olursa olsun açılmamış sayılan davadaki talep dahi vaki olmamış sayılır. ### Yokluğunda yapılan işlemlere itiraz yasağı Mazeret dilekçesinin hukuk davasındaki asıl işlevi, m.150/2'deki itiraz yasağının önüne geçmektir. Kanun, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemeyecek kişiyi "geçerli bir özrü olmaksızın" gelmeyen taraf olarak tanımlar; bu nedenle özrün varlığını, duruşma gününden önce ya da en geç öğrenildiği anda belgeyle bildirmenizi tavsiye ederiz. Ön inceleme davetiyesinde de HMK m.139/1-c uyarınca duruşmaya sadece taraflardan birinin gelmesi ve yargılamaya devam etmek istemesi durumunda gelmeyen tarafın yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemeyeceği ihtar edilir. ### Duruşmanın ertelenmesi ve yeni celse günü Mazeretin kabulü halinde mahkeme yeni bir duruşma günü belirler. 16.07.2026 tarihli 7589 sayılı Kanunun 21. maddesiyle HMK m.147'ye eklenen üçüncü fıkraya göre duruşmalar arasındaki süre üç aydan daha uzun olamaz; bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe yoluyla tahkikat işlemlerinin yürütülmesi gibi zorunlu hallerde hakim gerekçesini belirterek daha uzun bir süre belirleyebilir. İstinaf aşamasında ise HMK m.358/2 uyarınca başvuran, kabul edilebilir bir mazerete dayanarak duruşmaya gelemediğini bildirdiği takdirde yeni bir duruşma günü tayin edilerek taraflara bildirilir. ## Duruşma mazeret dilekçesi nasıl yazılır? Duruşma mazeret dilekçesi; mahkeme ve esas numarası, mazeret bildiren kişinin sıfatı, katılınamayacak celsenin tarihi, mazeretin somut sebebi, dayanak belge ve açık bir talep içerecek şekilde yazılır. Kanun dilekçeye özel bir biçim öngörmez; aşağıdaki sıra, mahkemenin dilekçeyi duruşmadan önce değerlendirebilmesi için tarafımızca önerilen düzendir. ### Mazeret dilekçesinde dilekçe unsurları 1. Dilekçeyi dosyanın görüldüğü mahkemeye hitaben yazın ve esas numarasını ekleyin. 2. Mazeret bildirenin davacı, davalı, vekil, sanık ya da müdafi olduğunu belirtin. 3. Katılınamayacak celsenin tarih ve saatini yazın. 4. Mazeretin sebebini somut olarak açıklayın; hastalık, yakının cenazesi, doğum, zorunlu bir yurt dışı seyahati ya da başka bir mahkemedeki duruşma gibi sebebi belirtin ve hastalık raporu, ölüm ya da doğum belgesi, seyahat belgesi, diğer mahkemenin duruşma kaydı ya da yol durumunu gösteren belge gibi dayanağı ekleyin. 5. Talebinizi açık yazın: duruşma ertelenmesi talebi, celsenin ertelenmesi, yeni gün verilmesi ya da ses ve görüntü nakli yoluyla katılım. 6. Dilekçeyi duruşma gününden önce, elektronik ortamda veya mahkeme kalemine sunun ve sunulduğunu gösteren kaydı saklayın. ### Mazeret dilekçesi nereye verilir (UYAP)? Mazeret dilekçesi, dosyanın görüldüğü mahkemeye verilir. Dilekçe UYAP üzerinden elektronik ortamda gönderilebileceği gibi mahkeme kalemine elden de verilebilir; hangi yol seçilirse seçilsin dilekçenin celseden önce dosyaya girdiğinin ve sunulduğu tarihin kayıtla gösterilebilmesi önem taşır. ### Hastalık raporu ve belgelendirme > Mazeretin kabulü mahkemenin takdirindedir. Hastalık raporu ve belgelendirme bu nedenle mazeret dilekçesinin en önemli parçasıdır: belgesiz ya da son anda bildirilen mazeretin kabul görmeme ihtimali yüksektir; bu nedenle mazereti doğuran olayın belgesini dilekçeye eklemenizi ve dilekçeyi öğrenir öğrenmez sunmanızı tavsiye ederiz. ## Mahkemeye mazeret dilekçesi örneği (hukuk davası) ### Mazeret dilekçesi örnekleri ve örnek dilekçe metni Bu sayfadaki mazeret dilekçesi örnekleri biri hukuk, biri ceza davası için iki ayrı örnek dilekçe metninden oluşur. Aşağıdaki mahkemeye mazeret dilekçesi örneği, hukuk davasında taraf ya da vekilin bir celseye katılamayacağını bildirmesi için hazırlanmıştır. Köşeli parantez içindeki bilgiler somut dosyaya göre doldurulur; mazeretin sebebi ve belgesi her dosyada kendine özgü yazılır. Bu dilekçe örneği [Word](/api/dilekce/mazeret-dilekcesi-ornegi/indir/docx) ve [PDF](/api/dilekce/mazeret-dilekcesi-ornegi/indir/pdf) biçiminde indirilebilmektedir. ## Ceza yargılamasında mazeret: sanık ve müdafi Ceza yargılamasında sanığın yokluğu hukuk davasındaki gibi dosyanın işlemden kaldırılmasına yol açmaz; kural, hazır bulunmayan sanık hakkında duruşma yapılmamasıdır. 5271 sayılı CMK m.193/1 "Kanunun ayrık tuttuğu haller saklı kalmak üzere, hazır bulunmayan sanık hakkında duruşma yapılmaz. Gelmemesinin geçerli nedeni olmayan sanığın zorla getirilmesine karar verilir." Sanık mazereti bakımından dilekçenin işlevi, gelmemenin geçerli bir nedene dayandığını göstererek zorla getirme kararının önüne geçmektir. Kanun bu kurala istisna da tanır: CMK m.193/2'ye göre sanık hakkında, toplanan delillere göre mahkumiyet, ceza verilmesine yer olmadığı ve güvenlik tedbiri dışında bir karar verilmesi gerektiği kanısına varılırsa, sorgusu yapılmamış olsa da dava yokluğunda bitirilebilir. ### Müdafi ve avukat mazereti Müdafi açısından, yani avukat mazereti bakımından sonuç farklıdır. CMK m.188/1, Kanunun zorunlu müdafiliği kabul ettiği hallerde müdafiin duruşmada hazır bulunmasını şart sayar ve devamında şu hükmü içerir: "Müdafiin mazeretsiz olarak duruşmaya gelmemesi veya duruşmayı terk etmesi halinde duruşmaya devam edilebilir." Müdafiin katılamayacağı celseyi mazeret dilekçesiyle önceden bildirmesi, bu nedenle savunmanın eksik kalmaması açısından önem taşır. | Konu | Hukuk davası (HMK) | Ceza yargılaması (CMK) | | --- | --- | --- | | Kanundaki ifade | Geçerli bir özür (m.147/2, m.150/2) | Geçerli neden, mazeret (m.193/1, m.176/2) | | İki taraf da gelmezse | Dosya işlemden kaldırılır (m.150/1) | Hazır bulunmayan sanık hakkında duruşma yapılmaz (m.193/1) | | Mazeretsiz yokluğun sonucu | Yoklukta yapılan işlemlere itiraz edilemez (m.150/2) | Sanığın zorla getirilmesine karar verilir (m.193/1) | | Vekil veya müdafi | Taraf veya vekili ses ve görüntü nakli yoluyla katılım talep edebilir (m.149/1) | Müdafi mazeretsiz gelmezse duruşmaya devam edilebilir (m.188/1) | ## Mazeret dilekçesi örneği (ceza davası, sanık için) Aşağıdaki mazeret dilekçesi örneği, tutuklu olmayan sanığın bir celseye katılamayacağını bildirmesi için hazırlanmıştır. Dilekçe müdafi tarafından verilecekse kimlik kısmında müdafiin bilgisi yazılır ve açıklamalar "müvekkilim" diliyle kurulur. Bu dilekçe örneği [Word](/api/dilekce/ceza-davasi-mazeret-dilekcesi-ornegi/indir/docx) ve [PDF](/api/dilekce/ceza-davasi-mazeret-dilekcesi-ornegi/indir/pdf) biçiminde indirilebilmektedir. Yargılama usulüne ilişkin diğer dilekçe örnekleri [usul hukuku örnek dilekçeleri](/usul-hukuku-ornek-dilekceleri/) sayfasında yer almaktadır. ## Mazeret yerine başvurulabilecek usul yolları Duruşmaya fiziken katılamamak her zaman ertelemeyi gerektirmez. HMK m.149/1'e göre mahkeme, taraflardan birinin talebi üzerine talep eden tarafın veya vekilinin aynı anda ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla bulundukları yerden duruşmaya katılmalarına ve usul işlemleri yapabilmelerine karar verebilir. Uzak bir şehirde bulunan taraf ya da vekil için bu talep, erteleme isteminden önce değerlendirilmelidir. ### Kaçırılan süre için eski hale getirme Mazeret dilekçesi bir duruşmaya katılamamayla ilgilidir; kaçırılan bir süre için ise ayrı bir kurum vardır. HMK m.95/1 uyarınca elde olmayan sebeplerle, kanunda belirtilen veya hakimin kesin olarak belirlediği süre içinde bir işlemi yapamayan kimse eski hale getirme talebinde bulunabilir. Talep, m.96/1'e göre işlemin süresinde yapılamamasına sebep olan engelin ortadan kalkmasından itibaren iki hafta içinde yapılmalıdır. ### Kesin olmayan süreler Hakimin verdiği her süre kesin değildir. HMK m.94/2'ye göre kesin olduğu belirtilmeyen süreyi geçirmiş olan taraf yeniden süre isteyebilir; bu şekilde verilecek ikinci süre kesindir ve yeniden süre verilemez. Tahkikat aşamasında dinlenilmek üzere mahkemeye gelmeleri için taraflara verilecek süre ise m.144/2 uyarınca iki haftadan az olamaz ve gerektiğinde mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine uzatılabilir. > Uygulamada mazeret dilekçesinin en sık görülen eksikliği, mazeretin belgesiz bildirilmesi ve dilekçenin celse saatinden sonra sunulmasıdır. Hukuk davasında iki tarafın da gelmediği bir celse, dosyanın işlemden kaldırılmasıyla ve üç aylık yenileme süresinin işlemeye başlamasıyla sonuçlanabilir. Bu nedenle mazeretin, celseden önce, belgesiyle ve açık bir taleple bildirilmesini; mümkünse ses ve görüntü nakli yoluyla katılımın da alternatif talep olarak yazılmasını tavsiye ederiz. Diğer usul dilekçeleri için [örnek hukuki dilekçeler](/ornek-hukuki-dilekceler/) sayfamıza, ceza yargılamasına özgü dilekçeler için [ceza hukuku örnek dilekçeleri](/ceza-hukuku-ornek-dilekceleri/) sayfamıza bakabilirsiniz. > > > > Av. Yakup Buğrahan SEVDİ, YBS Hukuk bürosu Bu sayfadaki mazeret dilekçesi örnekleri genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Mazeretin kabulü mahkemenin takdirindedir; dilekçe her dosyanın kendi olgularına, celse tarihine ve mazereti gösteren belgeye göre düzenlenmelidir. Somut dosyanız için YBS Hukuk bürosundan bilgi almanızı tavsiye ederiz. ## İlgili Sorular **Mazeret dilekçesi nedir?** Duruşmaya katılamayacak taraf, vekil, sanık ya da müdafiin bu durumu, sebebini ve belgesini mahkemeye yazılı olarak bildirdiği dilekçedir. **Duruşmaya gelmeyen tarafın davası ne olur?** İki taraf da gelmezse dosya işlemden kaldırılır; üç ay içinde yenilenmeyen dava açılmamış sayılır (HMK m.150/1, m.150/5). **Geçerli özür olmadan duruşmaya gelmemenin sonucu nedir?** Gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez (HMK m.150/2). **Ceza davasında sanık duruşmaya gelmezse ne olur?** Kural olarak hazır bulunmayan sanık hakkında duruşma yapılmaz; geçerli nedeni olmayan sanığın zorla getirilmesine karar verilir (CMK m.193/1). **Müdafi duruşmaya gelmezse ne olur?** Müdafiin mazeretsiz olarak duruşmaya gelmemesi halinde duruşmaya devam edilebilir (CMK m.188/1). **Duruşmaya gitmeden katılmak mümkün mü?** Mahkeme, talep üzerine tarafın veya vekilinin ses ve görüntü nakli yoluyla duruşmaya katılmasına karar verebilir (HMK m.149/1). **İşlemden kaldırılan dava nasıl yenilenir?** İşlemden kaldırıldığı tarihten itibaren üç ay içinde dilekçe ile; bir ay geçtikten sonra yenilemede yeniden harç alınır (HMK m.150/4). ## İletişim - **Büro:** YBS Hukuk | Av. Yakup Buğrahan SEVDİ (Adana Barosu Sicil: 7899) - **Adres:** Yenibaraj Mahallesi Bülent Angın Bulvarı Tamer Apartmanı No:42 K:7 D:19 Seyhan/Adana - **Telefon:** 0507 007 0 927 - **Site:** https://www.ybshukuk.com.tr --- *Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. YBS Hukuk Bürosu içeriğin yorumlanmasından doğacak süreçlerde sorumluluk kabul etmez.*