Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2026/3263 K. | Kısmi davada değer hakem heyeti sınırında kalırsa mahkeme önce

3. Hukuk Dairesi 2025/5872 E. , 2026/3263 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 57. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/2158 E., 2025/1746 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 4. Tüketici Mahkemesi

SAYISI : 2022/118 E., 2022/970 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkili ile davalı ... arasında 01.08.2021 tarihinde "Gözetim Danışmanlık Temizlik ve Yönetim Hizmet Sözleşmesi" akdedildiğini, müvekkili şirketin sözleşmedeki yükümlülüklerini eksiksiz ifa ettiği halde davalı taraf haklı neden olmaksızın 25.11.2021 tarihli yönetim kurulu kararı ile sözleşmeyi feshettiğini, erken fesih halinde davalının 2 yıllık sözleşme bedelini müvekkili şirkete ödemek zorunda olduğunu, cezai şartın tazmin edilebilmesi için zarara uğradığının ispatına gerek olmadığını, davalı tarafa 2 yıllık ücretin ödenmesi konusunda noterde ihtarname gönderildiğini, ihtarnameye olumlu cevap verilmediğini, arabuluculuğa başvurulduğunu, sonuç alınamadığını ileri sürerek; sözleşmenin erken feshi nedeniyle muaccel olan sözleşme bedelinin tespiti ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL'nin en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davanın kısmi mı yoksa belirsiz alacak davası olarak mı açıldığının belli olmadığını, kısmi dava olarak açıldıysa eksik harcın tamamlanması gerektiğini, anılan sözleşme site karar defterinde yer almadığından ve siteyi temsil eden yetkili kişilerce çift imza ile imzalanmadığından hukuken geçersiz olduğunu, geçersiz sözleşmede yer alan cezai şartın da geçersiz olduğunu, tek taraflı konulan cezai şartın genel işlem koşulu oluşturduğunu, haksız şart niteliğinde olduğunu, hakkaniyete aykırı olduğundan geçersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davaya konu sözleşmede sözleşmenin iptali/feshi halinde davalının kalan aylık ücretleri de ödemesine ilişkin maddelere yer verildiği halde sözleşmenin hizmet veren davacıdan kaynaklanan nedenlerle sona ermesi durumunda davacı yönünden de uygulanacak aleyhe hükümlere ya da diğer hususlarda davacı aleyhine hükümleri içerir ifadelere yer verilmediği, bu haliyle sözleşmedeki iadeye ilişkin maddelerin satıcı tarafından tek taraflı sözleşmeye konulan dürüstlük kuralına aykırı tüketici aleyhine dengesizliğe neden olan haksız şart niteliğinde olduğu, davalının sözleşmenin feshinden sonraki ve hizmet alınmayan dönem ücretlerinin tahsili amacıyla açtığı davanın dinlenebilir olmadığı gerekçesiyle geçersiz sözleşme hükümlerine dayanan davanın reddine dava değeri itibariyle kesin olmak üzere karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuş, İlk Derece Mahkemesince verilen kararın istinafa kabil olmayan kesin kararlardan olduğu gerekçesiyle istinaf talebinin reddine karar verilmiş, asıl ve ek karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı tarafça fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik sözleşmenin feshi sebebiyle sözleşme bedelinden 1.000,00 TL'nin tahsilinin talep edildiği, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (6100 sayılı Kanun) 107. maddesinden bahsedilmediği ve sözleşme bedelinin dosya kapsamına göre belirli olduğu anlaşılmakla, davanın kısmi dava olarak açıldığı, kısmi davalarda yasa yoluna başvuru sınırı alacağın tamamına göre belirleneceği, belirsiz alacak ve kısmi alacak davası şeklinde ileri sürülen alacak isteminde talep tarihi itibariyle tüketici hakem heyetlerinin zorunlu görev sınırı dahilinde bir dava değeri gösterilmiş ise öncelikle tüketici hakem heyetine başvuruda bulunulması gerektiği, tüketici hakem heyetine başvurulmamışsa davanın tüketici hakem heyetine zorunlu başvurunun sağlanmasına ilişkin dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiği, davacı 6502 sayılı Kanuna göre satıcı, sağlayıcı; davalı ... ise tüketici durumda olduğu davacı tarafça şimdilik 1.000,00 TL sözleşme bedelinin ödenmesi amacıyla dava açıldığı gerekçesiyle ek karara yönelik istinaf talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesinin ek kararının kaldırılmasına ve asıl karara karşı yaptığı istinaf başvurusunun usulen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf ilamında hükmedilen karşı vekalet ücretinin hatalı olduğunu, kısmi dava açılırken Tüketici Hakem Heyetine başvurulmasının alacağın tamamına göre belirleneceğini, sözleşmenin 8. ve 14. maddesi nazara alındığında kısmi alacağın tamamının hakem heyeti başvuru sınırının üzerinde olduğundan tüketici hakem heyetine başvurunun dava şartı olmadığını, müvekkili şirketin cezai şarta hak kazandığını ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, taraflar arasında imzalanan 01.08.2021 tarihli "Gözetim Danışmanlık Temizlik ve Yönetim Hizmet" sözleşmesinin davalı tarafça erken feshedilmesi nedeniyle muaccel olan alacağın tespiti ve tahsili istemine ilişkindir.

Somut olayda; davacı vekili fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı, Tüketici Hakem Heyetine başvurmak yerine Tüketici Mahkemesinde kısmi ve belirsiz alacak davası açarak talep ettiği alacağın miktar olarak Tüketici Mahkemesinin görev sınırında kaldığını iddia etmektedir. Bu durumda dava değerini mahkemenin görevli olacağı şekilde en az Tüketici Mahkemesinin görev sınırı kadar göstermek mecburiyeti vardır. Hal böyle olunca Mahkemece davacıya süre verilerek talep ettiği miktarı açıklatmak suretiyle sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup, kararın bozulmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesi uyarınca davacı yararına BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz eden davacıya iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.