Tüketici Hakem Heyeti Başvurusu Nasıl Yapılır? 2026 Rehberi

Tüketici hakem heyeti, tüketici işlemlerinden doğan ve değeri parasal sınırın altında kalan uyuşmazlıkları karara bağlayan, Ticaret Bakanlığınca oluşturulan çözüm merciidir. 2026 yılında yapılan başvurularda sınır 186.000 TL olup bu tutarın altındaki uyuşmazlıklarda heyete başvuru zorunludur; başvuru elden, posta yoluyla veya e-Devlet kapısı üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi ile yapılır.

Tüketici hakem heyeti nedir, başvuru ne zaman zorunludur?

Tüketici hakem heyeti, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin başvuruları karara bağlamakla görevli kuruldur (Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği m.6/1). Değeri parasal sınırın altında bulunan uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur; bu değer ve üzerindeki uyuşmazlıklar için heyete başvuru yapılamaz (m.6/2). 2026 yılında yapılacak başvurularda uygulanan parasal sınır 186.000 Türk Lirasıdır.

Heyet, başkan dahil beş üyeden oluşur; başkanlığı illerde il müdürü, ilçelerde kaymakam veya bunların görevlendireceği bir devlet memuru yürütür (Yönetmelik m.8/1). Tüketici, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişidir (m.4/1-k). Tüketici hakem heyeti başvuru şartlarının başında uyuşmazlığın bir tüketici işleminden doğması gelir: mal veya hizmet piyasalarında, ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden kişiler ile tüketiciler arasında kurulan sözleşmeler ve hukuki işlemler bu kapsamdadır; eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekalet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de tüketici işlemi sayılır (m.4/1-n).

Halk arasında tüketici hakları hakem heyeti olarak da anılan bu kurulları oluşturmak Ticaret Bakanlığının görevidir; heyetlerin yetki alanı ile iş bölümü Bakanlıkça belirlenir (6502 m.66/1).

Ticaret Bakanlığı tüketici hakem heyeti yapılanmasında heyetler, Bakanlığın bilgilendirme metnine göre illerde ticaret il müdürlükleri, ilçelerde kaymakamlıklar bünyesinde çalışır; Kanun da başkanlığı illerde ticaret il müdürüne, ilçelerde kaymakama verir (6502 m.66/2). Başvuru, inceleme, karar ve itiraz usulü, kısaca tüketici hakem heyeti yönetmeliği olarak anılan Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliğinde düzenlenmiştir.

Tüketici hakem heyeti başvuru sınırı, uyuşmazlığın değeri üzerinden belirlenir. Tüketici hakem heyeti parasal sınırı, her takvim yılı başından itibaren yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır; tüketici hakem heyeti sınırı 2026 yılında 186.000 TL olarak uygulanır ve il ile ilçe heyetleri için tek sınır geçerlidir. Başvurularda başvuru tarihindeki parasal sınır dikkate alınır (Yönetmelik m.6/3) ve artış hesabında bin Türk Lirasının küsuru dikkate alınmaz (m.6/5).

Tüketici hakem heyeti parasal sınırı 2026 ve 2025

2026 parasal sınırı 42798 sayılı Tebliğ ile belirlenmiştir; başvuru usulüne ilişkin ayrıntılar Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliğinde düzenlenmiştir. 2026 tüketici hakem heyeti sınırı olan 186.000 TL, uyuşmazlık değerinin tamamına uygulanır; tek bir uyuşmazlıkta değer sınırı aşıyorsa, sınırı aşan kısımdan feragat edilerek heyete başvuru yapılabilir ve feragat edilen kısım için sonradan heyete başvuru yapılamaz (Yönetmelik m.6/4).

Tüketici hakem heyeti sınırı 2025 yılında yapılan başvurular için 149.000 TL olarak uygulanmıştır (41123 sayılı Tebliğ m.3). Başvurularda başvuru tarihindeki parasal sınır dikkate alındığından, 2025 yılında yapılmış bir başvuruda bu tutar esas alınır (Yönetmelik m.6/3).

Sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda heyete başvuru yapılamaz (6502 m.68/1); görevli yargı yeri tüketici mahkemeleridir (6502 m.73/1). Tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır; bu şart, tüketici hakem heyetinin görevi kapsamındaki uyuşmazlıklarda ve heyet kararlarına yapılan itirazlarda uygulanmaz (6502 m.73/A/1-a, b). Ticaret Bakanlığının bilgilendirme metni de sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda önce arabulucuya, anlaşma sağlanamazsa tüketici mahkemesine, tüketici mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesine başvurulacağını belirtir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uyarınca tüketici davaları, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabilir (6502 m.73/5).

Başvuru hangi heyete yapılır?

Tüketici hakem heyetine başvuru, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu veya tüketici işleminin yapıldığı yerdeki tüketici hakem heyetine yapılabilir (6502 sayılı Kanun m.68/3; Yönetmelik m.7/3). Başvuru yapılabilecek ilçede heyet kurulmamışsa başvuru, o ilçe kaymakamlığına yapılabilir; kaymakamlık başvuruyu gecikmeksizin Tüketici Bilgi Sistemine kaydederek Bakanlıkça belirlenen yetkili heyete iletir (Yönetmelik m.7/4).

İl tüketici hakem heyetleri il sınırları içinde, ilçe tüketici hakem heyetleri ilçe sınırları içinde yetkilidir; heyet kurulmayan ilçelerde o ilçe için Bakanlıkça belirlenen heyet yetkilidir (Yönetmelik m.7/2). Tüketici hakem heyeti nerede sorusunun cevabı bu kuralla belirlenir: yerleşim yeri ile işlemin yapıldığı yer farklıysa tüketici ikisinden birini seçebilir. Adana tüketici hakem heyeti nerede sorusu için de aynı kural geçerlidir; Adana'da oturan bir tüketici, başvurusunu yerleşim yerinin bulunduğu veya işlemin yapıldığı yerdeki heyete yapabilir.

2026 yılı başvurularında yetki kuralı aynen korunmuştur: başvurular, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu veya tüketici işleminin yapıldığı yerdeki tüketici hakem heyetine yapılabilir (42798 sayılı Tebliğ m.4/2). Heyetin bulunmadığı yerlerde başvuru, o ilçe kaymakamlığına yapılabilir ve başvuru Tüketici Bilgi Sistemi üzerinden işleme alınır (Tebliğ m.4/3).

Tüketici hakem heyeti iletişim, telefon ve e-posta bilgisi

Tüketici hakem heyeti telefon numarası ve adresi her heyet için ayrıdır; bu nedenle bu yazıda numara veya adres verilmez. Heyetin başkanlığı illerde ticaret il müdürü, ilçelerde kaymakam tarafından yürütüldüğünden ve sekretaryası il müdürlüğünde veya kaymakamlıkta yapıldığından (6502 m.66/2; Bilirkişilik Yönetmeliği m.23/5), güncel iletişim bilgisi başvurulacak heyetin bağlı olduğu ticaret il müdürlüğünden veya kaymakamlıktan öğrenilebilir. Heyet kurulmamış ilçede başvuru kaymakamlığa yapılabilir; kaymakamlık başvuruyu Tüketici Bilgi Sistemine kaydederek yetkili heyete iletir (Yönetmelik m.7/4).

Tüketici hakem heyeti e-posta adresi bakımından Yönetmelik kayıtlı elektronik postayı esas alır: istenen bilgi ve belgelere ilişkin cevabi yazılar, ilgili heyetin kayıtlı elektronik posta hesabına da gönderilebilir (Yönetmelik m.13/6). Tüketici hakem heyeti mail adresi diye aranan sıradan bir e-posta adresine yazı göndermek ise Yönetmelikte sayılan başvuru yolları arasında yer almaz; başvuru elden, posta yoluyla veya e-Devlet kapısı üzerinden yapılır (m.11/1).

Tüketici hakem heyeti şikayet hattı veya tüketici hakem heyeti müşteri hizmetleri arayan tüketiciler için Ticaret Bakanlığının resmi kanalı ALO 175 Tüketici Danışma Hattıdır. Bakanlığın tüketici iletişim sayfasında bu hat, tüketicilerin karşılaştıkları sorunlara ilişkin çözüm yollarının sunulduğu ve başvurmaları gereken makamlara yönlendirildiği bir çağrı merkezi olarak tanımlanır. Hat yönlendirme yapar; heyete başvuru yine dilekçe ile yapılır (Yönetmelik m.11/2).

Tüketici hakem heyetine nasıl başvurulur? Adım adım süreç

Tüketici hakem heyetine başvuru, şahsen veya avukat aracılığıyla; elden, posta yoluyla veya elektronik ortamda e-Devlet kapısı üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi ile yapılır (Yönetmelik m.11/1). Başvuru, zorunlu unsurları içeren dilekçe ve varsa delil oluşturan ilgili belgelerle birlikte yapılır (m.11/2). Ticaret Bakanlığının bilgilendirme metnine göre sözlü başvuru yapılamaz; başvuru dilekçe ile yapılır. Tüketici hakem heyeti başvuru nasıl yapılır, tüketici hakem heyeti nasıl başvurulur gibi soruların kısa cevabı aşağıdaki beş adımdır; tüketici hakem heyeti başvurusu nasıl yapılır sorusunda belirleyici olan, dilekçenin zorunlu unsurlarının eksiksiz olmasıdır.

1. Uyuşmazlık değerini ve parasal sınırı kontrol edin. 2026 yılında yapılan başvurularda değeri 186.000 TL altında bulunan uyuşmazlıklarda il veya ilçe tüketici hakem heyetleri görevlidir (42798 sayılı Tebliğ m.3). Başvuru tarihindeki parasal sınır dikkate alınır (Yönetmelik m.6/3).
2. Başvuru dilekçesini hazırlayın. Dilekçede kimlik ve iletişim bilgileri, uyuşmazlık konusu, talep ve Türk Lirası cinsinden uyuşmazlık değeri ile şikayet edilene ilişkin bilgiler yer almalıdır (Yönetmelik m.11/3). Uyuşmazlık konusu ile talep ve dayanak belgeleri arasındaki bağın açıkça kurulması incelemeyi kolaylaştırır; örnek başvuru dilekçesi ve açıklamalar için tüketici hakem heyeti başvuru dilekçesi sayfasına bakılabilir.
3. Delilleri ekleyin. Sözleşme, fatura, fiş, yazışma ve benzeri delil oluşturan belgeler dilekçe ile birlikte sunulur (Yönetmelik m.11/2).
4. Başvuruyu iletin. Elden, posta yoluyla veya e-Devlet kapısı üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi ile başvuru yapılabilir (Yönetmelik m.11/1). e-Devlet tüketici hakem heyeti başvurusu için başvuru formunun eksiksiz doldurulması ve varsa bilgi ve belgelerin Tüketici Bilgi Sistemine yüklenmiş olması gerekir (m.11/4).
5. Eksiklik bildirimini takip edin. Zorunlu bilgilerde eksiklik veya tutarsızlık varsa, heyet başkanı yazılı olarak yedi gün süre vermek suretiyle başvuru sahibinden ek bilgi veya belge ister (Yönetmelik m.11/5).

Tüketici hakem heyeti başvuru evrakları ve zorunlu bilgiler

Dilekçede şu bilgilere yer verilmesi zorunludur (Yönetmelik m.11/3):

• Başvuru sahibinin adı, soyadı veya unvanı
• Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için T.C. kimlik numarası, diğer ülke vatandaşları için pasaport numarası ya da yabancı kimlik numarası
• Adres ve varsa diğer iletişim bilgileri
• Varsa vekilin adı, soyadı, vergi kimlik numarası ve adresi
• Uyuşmazlık konusu ve talep
• Türk Lirası cinsinden uyuşmazlık değeri
• Şikayet edilene ilişkin bilgiler

Uyuşmazlık değeri döviz cinsindense değer, başvuru tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının belirlediği efektif döviz satış kuru esas alınarak Türk Lirasına çevrilir (Yönetmelik m.11/3).

Dilekçeyi sorulara cevap vererek hazırlamak isteyen başvuru sahibi, kim olduğu, kimden ne istediği, uyuşmazlığın değeri ve hangi belgeye dayandığı sorularını sırayla yanıtladığında Yönetmeliğin aradığı zorunlu unsurları büyük ölçüde toplamış olur (Yönetmelik m.11/2, m.11/3). Tüketici hakem heyeti başvuru evrakları iki parçadır: zorunlu unsurları içeren dilekçe ve varsa delil oluşturan belgeler.

Tüketici hakem heyeti başvuru süresi, başka bir deyişle tüketici hakem heyetine başvuru süresi bakımından, başvuru usulünü düzenleyen maddelerde ayrı bir süre öngörülmemiştir (6502 m.68; Yönetmelik m.11); uyuşmazlık konusuna göre hak düşürücü süre ve zamanaşımı kurallarının ayrıca gözetilmesi gerekir.

Tüketici Bilgi Sistemi herhangi bir sebeple kullanılamazsa elden veya posta yoluyla yapılan başvurular, sonradan Tüketici Bilgi Sistemine kaydedilmek üzere kabul edilir (Yönetmelik m.12/1). Tüketici hakem heyeti şikayet başvurusu da aynı usule tabidir.

Başvurudan sonra süreç: belge isteme, savunma ve inceleme

Başvurudan sonra heyet başkanı, uyuşmazlık konusuna ilişkin her türlü bilgi ve belgeyi taraflardan ister; ihtiyaç duyulması halinde ilgili kişi, kurum ve kuruluşlardan da bilgi veya belge istenebilir (Yönetmelik m.13/1). Tüketici hakem heyeti savunma süresi adıyla ayrı bir süre Yönetmelikte öngörülmemiştir; istenen bilgi ve belgelerin sunulması için tebliğ tarihinden itibaren en fazla otuz gün süre verilir ve bu süre, talep edilmesi ve başkan tarafından uygun görülmesi halinde uzatılabilir (m.13/5).

Tüketici hakem heyeti 30 gün içinde savunma gelmezse ne olur sorusunun cevabı m.13/7'de yer alır: istenen bilgi ve belgelerin verilen süre içinde sunulmaması halinde dosyadaki mevcut bilgi ve belgeler üzerinden karar verilir. Tarafın sessiz kalması kararın verilmesini engellemez; heyet mevcut dosyayla sonuca gider.

Tüketici hakem heyeti e-posta ile belge gönderme yolu olarak kayıtlı elektronik postayı tanır: istenen bilgi ve belgelere ilişkin cevabi yazılar, ilgili heyetin kayıtlı elektronik posta (KEP) hesabına da gönderilebilir (Yönetmelik m.13/6). Bilgi ve belge isteme yazıları elektronik ortamda tebliğ edilir; elektronik tebligat yapılamadığında Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır ve yazılar taahhütlü mektupla gönderilir (m.13/2, m.13/3, m.13/4).

Tüketici hakem heyeti gündeme alındı ne demek sorusu gündem kurallarıyla açıklanır: toplantı gündemi başkan tarafından, karar süresine ilişkin 21. madde hükmü dikkate alınarak belirlenir ve toplantıdan önce üyelere bildirilir (Yönetmelik m.15/1). Başvurunun gündeme alınması, dosyanın heyet toplantısında görüşülecek dosyalar arasına alındığını gösterir. Taraflar ivedi inceleme talebinde bulunabilir; talep başkan tarafından uygun görülürse başvuru öncelikle gündeme alınarak sonuçlandırılır (m.21/2).

İnceleme, raportör tarafından hazırlanan rapor ve ilgili belgelerin yer aldığı dosya üzerinden yapılır; heyet gerekli görmesi halinde ayrıca tarafları ve bilirkişiyi dinler (Yönetmelik m.19/1). Bilirkişi ücretine ilişkin usul ve esaslar, Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenir (m.28/2). Tüketici hakem heyeti bilirkişi görevlendirmesini, çözümü uzmanlığı, özel bilgiyi veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde heyet başkanı yapar (Tüketici Hakem Heyetleri Bilirkişilik Yönetmeliği m.23/2). Bilirkişi, raporunu görevlendirme yazısının tebliğinden itibaren on beş iş günü içinde teslim etmekle yükümlüdür; işin niteliği gerektirirse yazılı talebi üzerine bir defaya mahsus on beş iş günü ek süre verilebilir (Bilirkişilik Yönetmeliği m.25/1). Ticaret Bakanlığının bilgilendirme metni de aynı süreyi belirtir.

Tüketici hakem heyeti bilirkişi başvuru şartları ise ayrı bir konudur: heyetler nezdinde bilirkişi olmak isteyenlerde, diğer nitelikler yanında bilirkişilik temel eğitimini başarıyla tamamlamak ve bilirkişilik yapılacak alanda en az üç yıl fiilen çalışmış olmak aranır (Bilirkişilik Yönetmeliği m.15/1).

Tüketici hakem heyeti kaç günde sonuçlanır, karar nasıl öğrenilir?

Tüketici hakem heyetine yapılan başvurular, başvuru tarih ve sırasına göre en geç altı ay içinde görüşülür ve karara bağlanır; yapılan başvurunun niteliği dikkate alınarak karar süresi en fazla üç ay daha uzatılabilir (Yönetmelik m.21/1). Altı ay ve ek üç ay kanuni azami sürelerdir; dosyanın koşullarına göre her başvuru daha kısa veya azami süreye yakın bir zamanda sonuçlanabilir. Tüketici hakem heyeti başvuru ne zaman sonuçlanır ve tüketici hakem heyeti ne kadar sürer sorularının kanuni çerçevesi bu sürelerdir.

Tüketici hakem heyeti sonuçları taraflara tebliğ yoluyla bildirilir; tüketici hakem heyeti sonucu, kararın tebliği ile öğrenilir. Kararlar, karar tarihinden itibaren on beş iş günü içinde taraflara elektronik ortamda tebliğ edilir; tarafların temsilinin avukatla yapılması halinde tebligat avukata yapılır (Yönetmelik m.23/1). Elektronik tebligat yapılamadığında önce Tebligat Kanununun 7/a maddesi hükümleri uygulanır, yine mümkün olmazsa kararlar taahhütlü mektupla gönderilir (m.23/2, m.23/3).

Ticaret Bakanlığının bilgilendirme metnine göre başvuru ve sonuç takibi, e-Devlet kapısı üzerinden Tüketici Bilgi Sisteminden yapılabilir. Tüketici Bilgi Sistemi, tüketicilerin başvurularını elektronik ortamda ilgili heyete iletebildikleri ve heyetlerin tüm iş ve işlemlerini gerçekleştirdikleri çevrimiçi sistemdir (Yönetmelik m.4/1-l); e-Devlet tüketici hakem heyeti başvuru sorgulama ve tüketici hakem heyeti başvuru sonucu sorgulama işlemleri bu sistem üzerinden yürütülür.

Tüketici hakem heyeti sorgulama ve başvuru takibi

Ticaret Bakanlığının bilgilendirme metnine göre tüketici hakem heyetlerine yapılan başvurular e-Devlet üzerinden TÜBİS kanalıyla takip edilebilir; tüketici hakem heyeti başvuru takip işlemleri de Tüketici Bilgi Sistemi üzerinden yürür. Tüketici hakem heyeti başvuru takibi için ayrı bir dilekçe verilmesi gerekmez; başvuru sahibi dosyanın durumunu bu kanaldan izler. Heyet kararının tutanağı da imzalandıktan sonra bu sisteme yüklenir (Yönetmelik m.22/1).

Tüketici hakem heyeti sonucu nasıl öğrenilir sorusunun resmi cevabı tebliğdir; tüketici hakem heyeti sonuç öğrenme yolu da Yönetmelikte bu şekilde düzenlenmiştir: karar, karar tarihinden itibaren on beş iş günü içinde taraflara elektronik ortamda tebliğ edilir (Yönetmelik m.23/1). Tüketici hakem heyeti karar sorgulama ve tüketici hakem heyeti kararları sorgulama için de ilk bakılacak yer, Bakanlığın takip kanalı olarak gösterdiği e-Devlet ve TÜBİS'tir; tarafların ayrıca elektronik tebligat adresini izlemesi yerinde olur.

Tüketici hakem heyeti sonucu ne zaman çıkar sorusu iki süreyle cevaplanır: karar en geç altı ay içinde, gerektiğinde üç ay uzatılarak verilir (m.21/1) ve verilen karar on beş iş günü içinde tebliğ edilir (m.23/1). E-Devlet tüketici hakem heyeti ne zaman sonuçlanır diye soranlar için cevap aynıdır: başvuru e-Devlet üzerinden yapılmış olsa da bu süreler değişmez.

Karardan sonra: düzeltme, tamamlama ve para iadesi

Tüketici hakem heyeti kararı tarafları bağlar ve kararlar, İcra ve İflas Kanununun ilamların yerine getirilmesi hakkındaki hükümlerine göre yerine getirilir (6502 sayılı Kanun m.70/1, m.70/2; Yönetmelik m.24/1). Karardan sonra taraflar, yazım yanlışlıkları ve hesap hataları gibi açık hataların düzeltilmesini yazılı olarak isteyebilir (Yönetmelik m.25/1); ilk başvuruda yer alan taleplerle ilgili karar verilmeyen hususlarda, kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde kararın tamamlanmasını isteyebilir (m.26/1).

Tüketici hakem heyeti olumlu karar verirse ne olur? Heyetin tüketici lehine verdiği karar, süresi içinde itiraz edilmemesi halinde kesinleşir ve bağlayıcıdır; kesinleşen kararla aynı uyuşmazlık için yeni başvuru yapılamaz (Yönetmelik m.11/7, m.20/4). Karşı tarafın bedeli ödememesi halinde tüketici, kararı icra dairesi aracılığıyla yerine getirtebilir (6502 m.70/2).

Tüketici hakem heyeti para iadesi nasıl alınır ve tüketici hakem heyeti para iadesi nereden alınır sorularının cevabı aynıdır: bedel karşı taraftan tahsil edilir; karşı taraf ödemezse karar, icra dairesi aracılığıyla yerine getirilir (6502 m.70/2). Düzeltme ve tamamlama talepleri heyet tarafından öncelikle gündeme alınarak sonuçlandırılır; düzeltme ve tamamlama kararları on beş iş günü içinde taraflara tebliğ edilir (Yönetmelik m.25/2, m.25/4, m.26/2, m.26/4).

Tüketici hakem heyeti para iadesi karar verdi ne yapmalıyım sorusunun pratik cevabı şudur: kararın tebliğ tarihi not edilir, karşı tarafın itiraz edip etmediği izlenir ve ödeme yapılmazsa, itiraz kararın icrasını kendiliğinden durdurmadığından karar için icra dairesine başvurulabilir (6502 m.70/2, m.70/3). Mahkeme tedbir yoluyla icrayı durdurmuşsa bu karar beklenir (6502 m.70/3).

Tüketici hakem heyeti kararı sonrası yapılacaklar, kararın yönüne göre farklılaşır: lehe kararda tahsilin izlenmesi ve gerektiğinde icra yoluna başvurulması, aleyhe kararda ise itiraz süresinin takibi öne çıkar. Aleyhe kararlarda tebligat ve bilirkişi ücretleri Bakanlıkça karşılanır (6502 m.70/7). Karara konu bedelin tahsili sırasında faiz hesabı gerekirse, sitedeki adi kanuni faiz hesaplama aracı kullanılabilir.

Tüketici hakem heyeti kararına itiraz

Tüketici hakem heyeti kararına itiraz süresi, 6502 sayılı Kanunun 70. maddesinin üçüncü fıkrasına göre kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftadır. İtiraz, tüketici hakem heyetinin veya tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesine yapılır. İtiraz, tüketici hakem heyeti kararının icrasını durdurmaz; ancak talep edilmesi şartıyla hakim, kararın icrasını tedbir yoluyla durdurabilir (6502 m.70/3). Ticaret Bakanlığının bilgilendirme metnine göre tüketici mahkemesi bulunmayan yerlerde itiraz asliye hukuk mahkemesine yapılır.

Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliğinin 27. maddesinin birinci fıkrası itirazın "tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde" yapılacağını yazar; 6502 sayılı Kanunun 70. maddesinin üçüncü fıkrası ise "tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde" ifadesini kullanır. Yönetmelik Kanuna aykırı hüküm koyamayacağından, normlar hiyerarşisi gereği Kanundaki iki haftalık süre esas alınır; Ticaret Bakanlığının bilgilendirme metni de iki haftalık süreyi esas almaktadır.

İtiraz nereye ve nasıl yapılır?

Tüketici hakem heyeti kararına itiraz nereye yapılır sorusunun cevabı kanunda açıktır: itiraz, tüketici hakem heyetinin bulunduğu yerdeki veya tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesine yapılabilir (6502 m.70/3). Tüketici hakem heyeti kararına itiraz davası yetkili mahkeme bakımından da bu seçimlik kural geçerlidir; kısaca tüketici hakem heyeti kararına itiraz yetkili mahkeme önünde, yani bu iki yerden birindeki tüketici mahkemesinde yapılır. Mahkeme, şartları varsa kararı evrak üzerinde değiştirerek veya düzelterek onayabilir (Yönetmelik m.27/2); tüketici hakem heyeti kararına itiraz sonucunda tüketici mahkemesinin vereceği karar kesindir (6502 m.70/5; Yönetmelik m.27/3).

Tüketici hakem heyeti kararına itiraz nasıl yapılır, tüketici hakem heyeti kararına nasıl itiraz edilir sorularının cevabı usul kuralındadır: tüketici hakem heyeti kararına itiraz usulü, tüketici mahkemesinde dava açılması biçimindedir. Uygulamada tüketici hakem heyeti kararının iptali davası olarak da anılan bu dava, Hukuk Muhakemeleri Kanununun Altıncı Kısım hükümlerine, yani basit yargılama usulüne göre yürütülür (6502 m.73/4) ve bu usulde dava açılması dilekçe ile olur (HMK m.317/1). Kanun itiraz mercii olarak tüketici mahkemesini gösterdiğinden (6502 m.70/3), itiraz kararı veren heyete yeni bir başvuru yapılarak ileri sürülmez; Bakanlığın bilgilendirme metni de aynı yöndedir. Uygulanacak yol, iki haftalık süre içinde yetkili tüketici mahkemesine dilekçe verilmesidir.

Tüketici hakem heyeti kararına itiraz edilirse ne olur?

Tüketici hakem heyeti kararına itiraz edilirse uyuşmazlık tüketici mahkemesinde incelenir; itiraz kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz, mahkeme şartları varsa kararı evrak üzerinde değiştirerek veya düzelterek onayabilir ve itiraz üzerine verilen karar kesindir (6502 m.70/3, m.70/4, m.70/5). Mahkeme, itiraz sonucu verdiği kararı ilgili heyete gönderir (6502 m.73/8; Yönetmelik m.27/4). Tüketici hakem heyeti kararına itiraz edilmezse karar kesinleşir ve aynı uyuşmazlık için yeni başvuru yapılamaz (Yönetmelik m.11/7).

Karşı taraf tüketici hakem heyeti kararına itiraz etti ise tüketici bunu, davanın tarafı olarak mahkemeden gelecek dava dilekçesi tebligatıyla öğrenir; basit yargılama usulünde cevap süresi, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftadır (HMK m.317/2). Tüketici hakem heyeti kararına itiraz edildiğini nasıl öğrenebilirim diye soran tüketici için belirleyici belge bu tebligattır.

Tüketici hakem heyeti kararına itiraz sınırı var mı?

Tüketici hakem heyeti kararına itiraz parasal sınır şartına bağlanmamıştır: 6502 sayılı Kanunun 70. maddesinin üçüncü fıkrası, tarafların heyet kararlarına karşı itiraz edebileceğini uyuşmazlık değerine göre ayrım yapmadan düzenler. Parasal sınır (6502 m.68/1) heyete başvurunun şartıdır; itiraz aşamasında Kanunun aradığı unsurlar süre ve mercidir. Tüketici hakem heyeti kararına itiraz dava değeri bakımından da Kanunda bir alt sınır yer almaz; heyetin karar verdiği her uyuşmazlıkta itiraz yolu açıktır.

Süre hesabı, adli tatil ve Yargıtay kararları

Süre hesabında belirleyici an, davanın açıldığı andır: dava, dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmış sayılır (HMK m.118/1). Bu nedenle dilekçenin iki haftalık sürenin son gününe bırakılmadan kaydettirilmesi yerinde olur. Tüketici hakem heyeti kararına itiraz yargıtay kararları arasında araştırılırken, Kanunun itiraz üzerine tüketici mahkemesince verilen kararı kesin saydığı da gözetilmelidir (6502 m.70/5). Sitedeki Yargıtay kararları arşivi farklı hukuk alanlarındaki kararları bir arada sunar.

Tüketici hakem heyeti kararına itiraz süresi hak düşürücü süre midir sorusuna 6502 sayılı Kanun açık bir nitelendirme getirmez; Kanun yalnız sürenin tebliğ tarihinden itibaren iki hafta olduğunu düzenler (6502 m.70/3). Süre kaçırıldığında karar kesinleşir ve aynı uyuşmazlık için yeni başvuru yapılamaz (Yönetmelik m.11/7).

Tüketici hakem heyeti kararına itiraz süresi adli tatilde durur mu sorusuna ilişkin olarak 6502 sayılı Kanunun 70. maddesinde ve Yönetmeliğin 27. maddesinde özel bir hüküm yer almaz. Tüketici hakem heyeti kararına itiraz adli tatil dönemine denk gelse bile, süre kaybı riskine karşı iki haftalık sürenin tatile bakılmaksızın gözetilmesi yerinde olur.

İtiraz icrayı durdurur mu?

Tüketici hakem heyeti kararına itiraz icrayı durdurur mu sorusunun kanuni cevabı olumsuzdur: itiraz, kararın icrasını durdurmaz (6502 m.70/3). İcranın durması için ayrıca talepte bulunulması gerekir; talep edilmesi şartıyla hakim, kararın icrasını tedbir yoluyla durdurabilir (6502 m.70/3; Yönetmelik m.27/1).

İtiraz davasında arabuluculuk zorunlu mu?

Tüketici hakem heyeti kararına itiraz arabuluculuk gerektirmez. 6502 sayılı Kanunun 73/A maddesi, tüketici mahkemelerinde dava şartı arabuluculuğu düzenler ve istisnalar arasında tüketici hakem heyeti kararlarına yapılan itirazları sayar (6502 m.73/A/1-b). Tüketici hakem heyeti kararlarına itiraz bu nedenle arabulucuya başvurulmadan doğrudan tüketici mahkemesine yapılabilir.

Tüketici hakem heyeti kararına itiraz vekalet ücreti ve yargılama giderleri

Tüketici hakem heyeti kararına itiraz davasında vekalet ücreti kuralı şöyledir: heyetin tüketici lehine verdiği karara karşı açılan itiraz davasında kararın iptali durumunda mahkemece tüketici aleyhine, avukatlık asgari ücret tarifesine göre nispi tarife üzerinden vekalet ücretine hükmedilir ve tarifenin maktu vekalete ilişkin hükümleri uygulanmaz (6502 m.70/6; Yönetmelik m.27/5). Tüketici hakem heyeti kararına itiraz yargılama giderleri bakımından istisna şudur: mevcut olduğu halde heyete sunulmayan bir bilgi veya belgenin mahkemeye sunulması nedeniyle kararın iptali halinde tüketici aleyhine yargılama giderine ve vekalet ücretine hükmedilemez (6502 m.70/6; Yönetmelik m.27/5).

Tüketici hakem heyeti kararına itiraz ücreti konusunda harç yönünden şu kural geçerlidir: tüketici mahkemeleri nezdinde Bakanlık, tüketiciler ve tüketici örgütleri tarafından açılan davalar, Harçlar Kanununda düzenlenen harçlardan muaftır (6502 m.73/2). Ticaret Bakanlığının bilgilendirme metnine göre mahkemece istenen gider avansının ödenmesi gerekir.

Heyetin red kararına itiraz da aynı süre ve mercide yapılır; tüketici hakem heyeti red kararına itiraz, diğer kararlarla aynı usule tabidir (6502 m.70/3). Banka tüketici hakem heyeti kararına itiraz ederse ne olur sorusunun cevabı da aynıdır: itiraz hakkı iki taraf için de geçerlidir ve karşı tarafın itirazı kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz (6502 m.70/3). Tüketici hakem heyeti kararına itiraz süresi geçerse karar kesinleşir ve tarafları bağlar (6502 m.70/1; Yönetmelik m.11/7). Tüketici hakem heyeti tüketici aleyhine karar verirse ne olur? Tüketici hakem heyeti olumsuz karar verirse ne olur diye soran tüketici için yol aynıdır: tüketici, tebliğden itibaren iki hafta içinde tüketici mahkemesine itiraz edebilir (6502 m.70/3). Tüketici aleyhine kararlarda tebligat ve bilirkişi ücretleri ise Bakanlıkça karşılanır (6502 m.70/7).

Masraflar ve vekalet ücreti

Tüketici hakem heyeti aşamasında taraflar avukatla temsil edilebilir; ancak tarafların avukatla temsil edilmesi durumunda, tüketici hakem heyetlerince vekalet ücreti ödenmesine karar verilemez (6502 sayılı Kanun m.70/1; Yönetmelik m.20/6). Başvuru, şahsen veya avukat aracılığıyla yapılabilir (Yönetmelik m.11/1); heyete başvuruda avukatla temsil zorunlu değildir. Avukat aracılığıyla yapılan başvuruda vekilin adı, soyadı, vergi kimlik numarası ile adresi dilekçede yer alır (Yönetmelik m.11/3).

Tebligat ve bilirkişi ücretleri bakımından düzenleme şöyledir: tüketici aleyhine verilen kararlarda tebligat ve bilirkişi ücretleri Bakanlıkça karşılanır (6502 m.70/7; Yönetmelik m.29/1). Uyuşmazlığın tüketici lehine sonuçlanması durumunda ise bu ücretler, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde karşı tarafça ilgili vergi dairesi müdürlüğüne ödenir (Yönetmelik m.29/2). Heyet, kararda yer alan bu ücretleri 6183 sayılı Kanuna göre takip ve tahsil edilmesi amacıyla Kamu Alacakları Tahsilat Platformu üzerinden ilgili vergi dairesine iletir (m.29/4).

Başvuruya ilişkin maddelerde ayrıca bir başvuru ücreti öngörülmemiştir; tebligat ve bilirkişi ücretlerinin nasıl karşılanacağı ise ayrıca düzenlenmiştir (6502 m.70/7; Yönetmelik m.29). İtiraz davası aşamasındaki vekalet ücreti ve harç kuralları bir önceki bölümde açıklanmıştır.

İtiraz davası açmayı düşünen tüketiciler, süre ve usul kuralları bakımından bir avukattan destek alabilir; Adana'daki hizmetler için Adana tüketici avukatı sayfası incelenebilir.

Başvurudan vazgeçme ve konusuz kalma

Başvuruya konu uyuşmazlık, heyet tarafından karar verilene kadar çözümlenir ve bu durumun ispatına yönelik bilgi veya belgeler heyete iletilirse, heyet uyuşmazlığın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verir (Yönetmelik m.20/7). Taraflar uzlaştığında veya satıcı ya da sağlayıcı talebi karşıladığında, bu duruma ilişkin belgelerin heyete iletilmesi konusuz kalma kararının yolunu açar.

Tüketici hakem heyeti başvuru iptali için, e-Devlet tüketici hakem heyeti başvuru iptali dahil, ayrı bir usul hükmü Yönetmelikte yer almamaktadır; uyuşmazlığın çözülmesi halinde konusuz kalma yolu işler (Yönetmelik m.20/7). Konusuz kalma halinde tebligat ve bilirkişi ücretleri, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde feragat veya kabul beyanında bulunan tarafça ilgili vergi dairesi müdürlüğüne ödenir; feragat veya kabul beyanında bulunan tarafın tüketici olması halinde ücretler Bakanlıkça karşılanır (Yönetmelik m.29/3).

Ticaret Bakanlığının bilgilendirme metnine göre, uzlaşma halinde uzlaşmaya ilişkin belgelerin heyete iletilmesi beklenir. Uyuşmazlığın çözülmediği durumlarda ise süreç kaldığı yerden devam eder ve heyet dosya üzerinden kararını verir (Yönetmelik m.13/7, m.19/1).