Kamulaştırma, kamu yararının gerektirdiği hallerde Devletin ve kamu tüzel kişilerinin, özel mülkiyetteki bir taşınmazı bedelini ödeyerek malikin rızası aranmaksızın edinmesidir. Usulü 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununda, güvencesi Anayasanın 46. maddesinde düzenlenir; idare önce satın alma usulüyle anlaşmaya çalışır, anlaşma olmazsa bedeli asliye hukuk mahkemesi belirler.
Bu rehber kamulaştırmanın şartlarını, idari aşamayı, bedel tespiti ve tescil davasını, kamulaştırma işlemine karşı açılabilecek davaları, acele kamulaştırmayı, kamulaştırmasız el atmayı, geri alım hakkını ve faizi, 2942 sayılı Kanunun güncel lafzı ile Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2025 ve 2026 tarihli kararları üzerinden açıklar. Sürelerin tamamı tek tabloda madde numarasıyla verilmiştir.
Kamulaştırma Nedir?
Kamulaştırma (eski metinlerde istimlak), idarenin bir kamu hizmetini yürütmek için gereken taşınmazı, kaynağı veya irtifak hakkını, kamu yararı kararına dayanarak ve gerçek karşılığını ödeyerek zorunlu biçimde edinmesidir. 2942 sayılı Kanunun 1. maddesi, kamulaştırmada yapılacak işlemleri, bedelin hesaplanmasını, idare adına tescili ve kullanılmayan taşınmazın geri alınmasını bu Kanunun düzenlediğini belirtir.
Kamulaştırmanın anayasal dayanağı mülkiyet hakkını sınırlayan Anayasa hükmüdür. Anayasa hükmü, kamulaştırmanın üç temel şartını tek cümlede toplar: kamu yararı, gerçek karşılığın peşin ödenmesi ve kanunla gösterilen usule uyulması.
"Devlet ve kamu tüzel kişileri; kamu yararının gerektirdiği hallerde, gerçek karşılıklarını peşin ödemek şartıyla, özel mülkiyette bulunan taşınmaz malların tamamını veya bir kısmını, kanunla gösterilen esas ve usullere göre, kamulaştırmaya ve bunlar üzerinde idari irtifaklar kurmaya yetkilidir."
Kamulaştırma ile devletleştirme arasındaki fark nedir?
Kamulaştırma taşınmaz mallara ve bunlar üzerindeki irtifak haklarına yöneliktir. Devletleştirme ise Anayasanın 47. maddesine göre kamu hizmeti niteliği taşıyan özel teşebbüslerin, kamu yararının zorunlu kıldığı hallerde Devlete geçirilmesidir ve gerçek karşılığı üzerinden yapılır. Biri tek tek taşınmazları, diğeri bir işletmenin bütününü konu alır.
Kamulaştırma Şartları Nelerdir?
Kamulaştırmanın şartları, kamulaştırmayı yapacak idarenin kanunla verilmiş bir kamu hizmeti görevinin bulunması, bu görev için usulüne uygun bir kamu yararı kararı alınması, bedelin nakden ve peşin ödenmesi ve yeterli ödeneğin önceden temin edilmesidir (2942 sayılı Kanun m.3). Ödenek temin edilmeden kamulaştırma işlemlerine başlanamaz (m.3/4).
Bedel kural olarak peşin ödenir. Büyük enerji ve sulama projeleri, iskan projeleri, yeni ormanların yetiştirilmesi, kıyıların korunması ve turizm amacıyla Cumhurbaşkanınca kabul edilen projelerde ise bedelin bir kısmı peşin, kalanı en fazla beş yıl içinde eşit taksitlerle ödenebilir (m.3/2). Kamulaştırılan topraktan o toprağı doğrudan işleten küçük çiftçiye ait olanların bedeli her halde peşin ödenir (m.3/3).
Kamu yararı kararını kim verir, kim onaylar?
Kamu yararı kararını verecek merci, kamulaştırmanın kimin yararına yapıldığına göre değişir: belediye yararına kamulaştırmalarda belediye encümeni, köy yararına köy ihtiyar kurulu, Devlet yararına il idare kurulu, üniversite yararına yönetim kurulu karar verir (m.5). Söz konusu kararlar, il merkezlerinde valinin, ilçelerde kaymakamın, üniversitelerde rektörün onayıyla tamamlanır (m.6). Cumhurbaşkanı veya bakanlıklarca verilen kararlar ayrıca onaylanmaz; onaylı imar planına göre yapılacak hizmetler için ayrıca kamu yararı kararı alınmasına da gerek yoktur (m.6).
Özel kişiler lehine kamulaştırma yapılabilir mi?
Özel kanunlarına dayanılarak gerçek ve özel hukuk tüzel kişileri adına da kamulaştırma yapılabilir ve bu kamulaştırmalarda 2942 sayılı Kanun uygulanır (m.1/2). Böyle bir kamulaştırmada kamu yararı kararını, o kişinin başvurusu üzerine, gördüğü hizmet bakımından denetimine bağlı olduğu köy, belediye, özel idare veya bakanlık verir (m.5/1-c) ve karar valinin onayıyla tamamlanır (m.6/1-h).
Kamulaştırma Nasıl Yapılır? İdari Aşama Adım Adım
Kamulaştırma, idari aşama ve gerekirse yargı aşaması olarak iki bölümde yürür. İdari aşamada idare taşınmazı belirler, tapuya şerh verir, bedeli tahmin eder ve malike pazarlıkla satın alma teklif eder; tapuda kayıtlı taşınmazlarda satın alma usulünü öncelikle uygulamak esastır (m.8/1). Anlaşma sağlanamazsa idare bedel tespiti ve tescil davası açar (m.8, son fıkra).
- İdare, kamulaştırılacak taşınmazın sınırını, yüzölçümünü ve cinsini gösteren ölçekli planı yapar; malikleri ve adreslerini tapu, vergi ve nüfus kayıtlarından tespit eder (m.7/1).
- Kamulaştırma kararından sonra kamulaştırmanın tapu siciline şerh verilmesi tapu idaresine bildirilir (m.7/3).
- İdare, en az üç kişilik kıymet takdir komisyonuna taşınmazın tahmini bedelini m.11 esaslarına göre belirletir; ayrıca en az üç kişilik uzlaşma komisyonu görevlendirir (m.8/2, m.8/3).
- Tahmini bedel belirtilmeden, taşınmazı pazarlıkla satın alma veya trampa isteği resmi taahhütlü yazıyla malike bildirilir (m.8/4).
- Malik yazının tebliğinden itibaren on beş gün içinde idareye başvurursa pazarlık görüşmeleri yapılır; tahmini değeri geçmemek üzere anlaşılırsa tutanak düzenlenir ve imzalanır (m.8/5).
- İdare anlaşma tutanağının tanzim tarihinden itibaren en geç kırk beş gün içinde bedeli hazır eder; taşınmaz idare adına tapuya resen tescil edilir ve bedel ödenir (m.8/6).
- Anlaşma olmaz veya ferağ verilmezse idare, taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde bedel tespiti ve tescil davası açar (m.8 son fıkra, m.10/1).
Satın alma usulünde anlaşmaya varılırsa sonradan bedel için dava açma imkanı kalmaz. Kanun bu sonucu açıkça yazar; teklif edilen bedelin, taşınmazın 11. maddedeki unsurlara göre değeriyle karşılaştırılmadan imzalanmaması gerekir.
"Bu madde uyarınca satın alınan veya trampa edilen taşınmaz mal, kaynak veya irtifak hakkı, sahibinden kamulaştırma yolu ile alınmış sayılır ve bu şekilde yapılan kamulaştırmaya veya bedeline karşı itiraz davaları açılamaz."
Kamulaştırma şerhi altı ay içinde dava açılmazsa ne olur?
İdare, şerh tarihinden itibaren altı ay içinde bedel tespiti ve tescil davası açtığına dair mahkemeden alınacak belgeyi tapu idaresine sunmazsa şerh tapu idaresince resen sicilden silinir (m.7/3). Şerhten sonra malik değişirse tapu idaresi bu değişikliği kamulaştırmayı yapan idareye bildirir; m.7 şerhi bir devir yasağı olarak düzenlemez. Devir, ferağ ve temlik yasağı şerhi, acele el koyma halinde m.27/2 ile öngörülür.
Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 08.04.2025 tarihli, E. 2024/10684, K. 2025/4599 sayılı kararına konu dosyada, taşınmazın tapu kaydına 2942 sayılı Kanunun 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince şerh konulmuş, idare şerh tarihinden itibaren altı ay içinde bedel tespiti ve tescil davası açmamıştı. Bölge adliye mahkemesi bu gerekçeyle m.7'nin son cümlesindeki koşulların gerçekleştiğini kabul ederek şerhin terkinine karar verdi. Daire kararı oy birliğiyle onadı: "Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA". Altı ay gerekçesi bölge adliye mahkemesine aittir; Yargıtay bu kararı usul ve kanuna uygun bulmuştur. Kararın tam metni
Kamulaştırma Bedelinin Tespiti ve Tescil Davası Nasıl İşler?
Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davası, satın alma usulü sonuçsuz kaldığında idarenin taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde açtığı, bedelin belirlenmesini ve taşınmazın idare adına tescilini isteyen davadır (m.10/1). Taşınmaz Adana'daysa dava Adana'daki asliye hukuk mahkemesinde görülür; malik bu davanın davalısıdır.
Mahkeme, başvurudan itibaren en geç otuz gün sonrası için duruşma günü belirler ve malike meşruhatlı davetiye gönderir; adresi bulunamayanlara ilan yoluyla tebligat yapılır (m.10/2). Davetiyede, malikin savunma ve delillerini tebliğden itibaren on gün içinde yazılı bildirmesi gerektiği yazılır (m.10/3-h). Kamulaştırmanın özeti, taşınmazın bulunduğu yerde çıkan bir gazete, bir internet haber sitesi ve Türkiye genelinde yayımlanan bir gazetede en az birer defa yayımlanır (m.10/4).
Duruşmada uzlaşma, keşif ve bilirkişi
İlk duruşmada hakim tarafları bedelde anlaşmaya davet eder; anlaşma olursa bu bedel kamulaştırma bedeli kabul edilir (m.10/5). Anlaşma olmazsa hakim en geç on gün içinde keşif ve otuz gün sonrası için duruşma günü belirler; keşifte köy veya mahalle muhtarının da beyanı alınır (m.10/6). Bilirkişiler raporlarını on beş gün içinde verir; rapor duruşma beklenmeden taraflara tebliğ edilir ve itirazlar dinlenir (m.10/7). Gerekirse on beş gün içinde sonuçlandırılmak üzere yeni bir bilirkişi kurulu atanır ve hakim adil ve hakkaniyete uygun bedeli tespit eder (m.10/8).
Bedelin yatırılması ve tescil kararı
Anlaşılamayan hallerde idareye, mahkemece tespit edilen bedeli bankaya yatırması ve makbuzu sunması için on beş gün süre verilir; bu süre bir defaya mahsus uzatılabilir (m.10/8). Makbuz sunulunca mahkeme taşınmazın idare adına tesciline ve bedelin hak sahibine ödenmesine karar verir. Tescil hükmü kesindir; tarafların bedele ilişkin istinaf ve temyiz hakları saklıdır. Kanun yolu sonunda kesinleşen bedel ödenen tutardan az çıkarsa fark ilgiliden istenir (m.10/8).
Malik duruşmaya gelmese de işlemler yokluğunda yapılır (m.10). Hak sahibi tespit edilemiyorsa bedel ileride ortaya çıkacak hak sahibi için bloke edilir ve mahkemece üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılır (m.10/8 ve m.10). 2942 sayılı Kanunun 10. maddesindeki iki fıkra Anayasa Mahkemesinin 5/4/2023 tarihli, E. 2022/83, K. 2023/69 ve 25/12/2024 tarihli, E. 2024/101, K. 2024/232 sayılı kararlarıyla iptal edilmiştir; dosyada uygulanacak hüküm karar tarihindeki metne göre değerlendirilir.
Kamulaştırma Bedeli Nasıl Belirlenir?
Kamulaştırma bedeli, mahkemenin oluşturduğu en az üç kişilik bilirkişi kurulunun taşınmaz başında yaptığı keşif ve 2942 sayılı Kanunun 11. maddesindeki unsurlara göre hazırladığı gerekçeli değerlendirme raporu esas alınarak belirlenir. Kuruldaki bilirkişilerden birinin Sermaye Piyasası Kanununa göre yetkilendirilmiş gayrimenkul değerleme uzmanı veya taşınmaz geliştirme alanında lisansüstü eğitim almış uzman olması zorunludur (m.15/2).
Bilirkişi kurulu raporunda şu unsurların her birini ayrı ayrı cevaplar (m.11/1):
- Taşınmazın cins ve nevi, yüzölçümü
- Kıymetini etkileyebilecek bütün nitelik ve unsurları ile her unsurun ayrı değeri
- Varsa vergi beyanı ve kamulaştırma tarihindeki resmi kıymet takdirleri
- Arazilerde, olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir
- Arsalarda, kamulaştırma gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre satış değeri
- Yapılarda resmi birim fiyatlar, yapı maliyet hesapları ve yıpranma payı
- Bedelin tespitinde etkili olacak diğer objektif ölçüler
Rapor, Sermaye Piyasası Kurulunca kabul edilen değerleme standartlarına uygun ve gerekçeli olmalıdır (m.11/1). Kamulaştırmayı gerektiren projenin taşınmaza kazandıracağı değer bedele eklenmez:
"Taşınmaz malın değerinin tespitinde, kamulaştırmayı gerektiren imar ve hizmet teşebbüsünün sebep olacağı değer artışları ile ilerisi için düşünülen kullanma şekillerine göre getireceği kar dikkate alınmaz."
Değer tespitinde hangi tarih esas alınır?
Değer tespitinde, idarenin kamulaştırma belgelerini mahkemeye verdiği gün, yani dava tarihi esas alınır. Keşfin veya raporun tarihi bedeli değiştirmez.
"Bilirkişilerce yapılan değer tespitinde, idare tarafından belgelerin mahkemeye verildiği gün esas tutulur."
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 09.06.2026, E. 2026/2651, K. 2026/10691 (kısmen bozma, oy birliği)
"Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarında ise özel ve dikkate alınması gereken haklı bir neden bulunmadıkça tarım arazilerinin olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle yapılacak değerlendirmede münavebeye alınacak ürünler için 2942 sayılı Kanun'un 15 inci maddesinin son fıkrası hükmü uyarınca, kamulaştırma belgelerinin mahkemeye verildiği gün itibarıyla dekar başına elde edilecek ortalama verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatına ilişkin o yerdeki İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerinin esas alınması gerekmektedir."
Bu kararda Daire, kuru tarım arazisine net gelir yöntemiyle değer biçilmesini yöntem olarak yerinde bulmuş; ancak dava yılı 2025 iken 2024 yılı verileriyle hesap yapıldığı için ilk derece kararını bozmuştur. Aynı Daire, 10.09.2026 tarihli, E. 2026/12397, K. 2026/12682 sayılı kararında m.15 son fıkrası yönünden değerlendirmenin dava tarihi esas alınarak yapılması gerektiğini belirterek direnme kararı üzerine dosyayı Hukuk Genel Kuruluna göndermiştir; Hukuk Genel Kurulunun bu dosyada vereceği karar bu yazının hazırlandığı tarihte okunamamıştır (kararın tam metni).
Taşınmazın bir kısmı kamulaştırılırsa bedel nasıl hesaplanır?
Kısmen kamulaştırmada, kalan kısmın değerinde değişiklik yoksa bedel kamulaştırılan kısma düşen miktardır; kalan kısmın değeri düşüyorsa bu düşüş bedele eklenir; artıyorsa artış bedelden indirilir, ancak indirim bedelin yüzde ellisini geçemez (m.12/1). Kalan kısım yararlanmaya elverişli değilse ve idari yargıda dava açılmamışsa, malikin kamulaştırma kararının tebliğinden itibaren en geç otuz gün içinde yazılı başvurusu üzerine bu kısım da kamulaştırılır (m.12/4).
Kamulaştırma İşlemine Karşı Dava: İptal ve Maddi Hata Düzeltim Davası
Malik, kamulaştırmanın hukuka aykırı olduğunu düşünüyorsa idare mahkemesinde iptal davası, işlemdeki maddi hataların düzeltilmesini istiyorsa adli yargıda düzeltim davası açabilir. İki dava için de süre, mahkemenin yaptığı tebligattan, tebligat yapılamayanlarda gazete ilanından itibaren otuz gündür (m.14/1). İptal ve düzeltim davaları, bedel tespiti davasından ayrı yürür.
"Kamulaştırmaya konu taşınmaz malın maliki tarafından 10 uncu madde gereğince mahkemece yapılan tebligat gününden, kendilerine tebligat yapılamayanlara tebligat yerine geçmek üzere mahkemece gazete ile yapılan ilan tarihinden itibaren otuz gün içinde, kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda iptal ve maddi hatalara karşı da adli yargıda düzeltim davası açılabilir."
İdari yargıda açılan davalar öncelikle görülür; iştirak halinde veya müşterek mülkiyette her paydaşın tek başına dava hakkı vardır (m.14/2, m.14/3). İptal davası açan malik, davayı açtığını bedel tespiti davasının görüldüğü mahkemeye belgelendirmezse kamulaştırma işlemi kesinleşir ve taşınmaz mahkemece tespit edilen bedel üzerinden idare adına tescil edilir (m.10/3-f). Davetiyede husumetin yanlış gösterilmesi nedeniyle dava yanlış idareye açılmışsa gerçek hasma tebligat yapılarak davaya devam edilir (m.10 son fıkra). 14. maddenin altıncı fıkrası Anayasa Mahkemesinin 25/12/2024 tarihli, E. 2024/101, K. 2024/232 sayılı kararıyla iptal edilmiştir.
Kamulaştırma Sürecinde Süreler Tablosu
| İşlem | Süre | Başlangıç | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Malikin pazarlık için idareye başvurusu | 15 gün | Teklif yazısının tebliği | 2942 m.8/5 |
| Anlaşmada bedelin hazır edilmesi ve tescil | En geç 45 gün | Anlaşma tutanağının tanzimi | 2942 m.8/6 |
| İdarenin bedel tespiti davası açması | 6 ay (aksi halde şerh silinir) | Tapu şerhi | 2942 m.7/3 |
| İlk duruşma | En geç 30 gün sonrası | İdarenin başvurusu | 2942 m.10/2 |
| Malikin savunma ve delil bildirimi | 10 gün | Tebliğ | 2942 m.10/3-h |
| Keşif | En geç 10 gün içinde | Anlaşma sağlanamayan duruşma | 2942 m.10/6 |
| Bilirkişi raporu | 15 gün | Keşif | 2942 m.10/7, m.15/4 |
| Bedelin bankaya yatırılması | 15 gün (bir kez uzatılabilir) | Mahkemenin süre vermesi | 2942 m.10/8 |
| İptal ve maddi hata düzeltim davası | 30 gün | Tebligat veya ilan | 2942 m.14/1 |
| Kalan kısmın da kamulaştırılması başvurusu | En geç 30 gün | Kamulaştırma kararının tebliği | 2942 m.12/4 |
| Acele el koyma için değer tespiti | 7 gün | İdarenin istemi | 2942 m.27/1 |
| Vazgeçmede geri alma | 3 ay | İdarenin duyurusu | 2942 m.22/1 |
| Kullanılmama nedeniyle geri alım hakkının doğması | 5 yıl | Bedelin kesinleşmesi | 2942 m.23/1 |
| Geri alım hakkının kullanılması | 1 yıl | Hakkın doğması | 2942 m.23/2 |
| Kamulaştırmasız el atmada bedel tespiti davası | 3 ay | Uzlaşmazlık tutanağı | 2942 Geçici m.6/6 |
Acele Kamulaştırma Nedir?
Acele kamulaştırma, yurt savunması ihtiyacı, Cumhurbaşkanınca acelelik kararı alınan haller veya özel kanunlarla öngörülen olağanüstü durumlarda, kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan tamamlanmak üzere idarenin taşınmaza önceden el koymasıdır (m.27/1). Mahkeme idarenin istemiyle yedi gün içinde taşınmazın değerini bilirkişilere tespit ettirir; bu değer malik adına bankaya yatırılınca taşınmaza el konulabilir.
El koyma kararı tapu müdürlüğüne bildirilir ve taşınmazın başkasına devir, ferağ veya temlik edilemeyeceği tapu kütüğüne şerh edilir; ardından taşınmaz boşaltılır (m.27/2). Danıştay 6. Dairesinin doğal gaz boru hattı için alınan acele kamulaştırma kararına ilişkin değerlendirmesi acele kamulaştırma kararı incelemesinde yer alır.
Kamulaştırmasız El Atma Nedir?
Kamulaştırmasız el atma, idarenin bir taşınmazı kamulaştırma işlemlerini tamamlamadan veya hiç yapmadan fiilen kamu hizmetine ayırması ya da üzerine tesis yapmasıdır. 2942 sayılı Kanunun geçici 6. maddesi, 9/10/1956 ile 4/11/1983 tarihleri arasında gerçekleşen bu tür el atmalarda bedel tespiti ve diğer işlemleri düzenler ve önce uzlaşma yoluna gidilmesini dava şartı sayar (Geçici m.6/1).
Bu kapsamda kıymet takdir komisyonu taşınmazın el koyma tarihindeki niteliklerini esas alarak tahmini değeri belirler, uzlaşma komisyonu malikin müracaatından itibaren en geç altı ay içinde malike davet gönderir (Geçici m.6/2). Uzlaşma trampa, sınırlı ayni hak, başka yerde imar hakkı veya nakdi bedel üzerinden yapılabilir (Geçici m.6/3). Uzlaşma sağlanamazsa, uzlaşmazlık tutanağının tanzim tarihinden itibaren üç ay içinde malik veya idare bedel tespiti davası açabilir (Geçici m.6/6). Söz konusu tarih aralığı dışındaki el atmalar geçici 6. maddenin kapsamında değildir; bu davalarda emsal kıyaslamasına ilişkin bir uygulama örneği kamulaştırmasız el atma kararı incelemesinde bulunur.
Kamulaştırmadan Vazgeçme ve Geri Alım Hakkı
Kamulaştırılan taşınmaz kamulaştırma bedelinin kesinleşmesinden itibaren beş yıl içinde amacına uygun hiçbir işlem veya tesisat yapılmadan bırakılırsa, mal sahibi veya mirasçıları aldıkları bedeli kanuni faiziyle ödeyerek taşınmazı geri alabilir (m.23/1). Geri alma hakkı doğmasından itibaren bir yıl içinde kullanılmazsa düşer (m.23/2).
"Doğmasından itibaren bir yıl içinde kullanılmayan geri alma hakkı düşer."
İdare kamulaştırmanın kesinleşmesinden sonra taşınmaza ihtiyacı kalmadığını mal sahibine tebligatla duyurursa, mal sahibi üç ay içinde bedeli kanuni faiziyle ödeyerek taşınmazı geri alabilir; iade kesinleşmeden itibaren bir yıl içinde gerçekleşirse faiz alınmaz (m.22/1). İadeyi kabul etmeyen mal sahibinin 23. maddedeki geri alma hakkı da düşer (m.22/2). Süreler geçtikten sonra eski malik veya mirasçıları idareden hak, bedel veya tazminat isteyemez (m.23/3). Kamulaştırmadan vazgeçilen taşınmazdaki tescil sorununa ilişkin bir uygulama vazgeçilen kamulaştırma kararı incelemesinde anlatılır.
Kamulaştırma Bedeli Ödenmezse Faiz İşler mi?
Ödenmemiş kamulaştırma bedellerine, kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz uygulanır; bu kural doğrudan Anayasanın 46. maddesinin son fıkrasında yer alır ve taksitlendirilen bedelleri de kapsar. 2942 sayılı Kanun, taksitli ödemelerde Devlet borçları için öngörülen en yüksek faiz haddini (m.3/2), geri alım ve geçici 6. madde taksitlerinde ise kanuni faizi öngörür.
"İkinci fıkrada öngörülen taksitlendirmelerde ve herhangi bir sebeple ödenmemiş kamulaştırma bedellerinde kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz uygulanır."
Bedel tespiti davalarında faizin başlangıcı ve oranı, dosyanın tarihine ve o tarihte yürürlükte olan kanun metnine göre ayrıca değerlendirilir. Kanuni faiz tutarını yaklaşık hesaplamak için adi kanuni faiz hesaplama aracı kullanılabilir.
Kamulaştırma Davasında Hukuki Destek
Kamulaştırma dosyalarında malikin elindeki en etkili araç, bilirkişi raporuna 11. maddedeki her unsur için ayrı ayrı itiraz edebilmesidir: emsal satışların özel amaçlı olup olmadığı, net gelir hesabında hangi yılın verilerinin kullanıldığı, kalan kısımdaki değer düşüklüğü ve yapıların yıpranma payı en sık tartışılan noktalardır. Satın alma teklifinde imzalanan anlaşma tutanağının sonradan dava yolunu kapattığı, iptal davası açıldığının da otuz gün içinde bedel davasının görüldüğü mahkemeye bildirilmesi gerektiği unutulmamalıdır. Adana kamulaştırma dosyalarında taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesi görevlidir; idari işleme karşı dava ise idare mahkemesinde açılır.
Kamulaştırma bedeli, iptal davası veya kamulaştırmasız el atma konusunda dosyaya özgü değerlendirme için Adana idare hukuku avukatı sayfasından bilgi alınabilir. İdari yargıdaki tazminat istemleri için tam yargı davası dilekçe örneği sayfası, diğer idare hukuku makaleleri için idare hukuku makaleler sayfası incelenebilir.
Kaynaklar
- 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m.46 ve m.47 (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 09.06.2026, E. 2026/2651, K. 2026/10691
- Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 10.09.2026, E. 2026/12397, K. 2026/12682
- Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 08.04.2025, E. 2024/10684, K. 2025/4599