Danıştay 4. Daire 2024/7112 K. | Büfenin 24 saat izninde encümen düzenlemesi hukuka uygun

Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2024/3858 E. , 2024/7112 K.

"İçtihat Metni" T.C.

D A N I Ş T A Y

DÖRDÜNCÜ DAİRE

Esas No : 2024/3858

Karar No : 2024/7112

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı

VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) :...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Manisa ili, Salihli ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:...adresinde büfe işletmeciliği yapan davacıya ait iş yerinin 24 saat ticari faaliyette bulunma izninin, Salihli Belediye Encümeninin ... tarihli ve ... sayılı kararına istinaden iptal edilmesine ilişkin Salihli Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu edilen işlemin ... tarihli, ... sayılı Belediye Encümen kararına dayalı olarak tesis edildiği dikkate alındığında, 2577 sayılı Kanun'un 2. maddesi uyarınca uyuşmazlığın anılan encümen kararının da dava konusu işlemle birlikte hukuki irdelemesinin yapılarak çözümlenmesi gerektiğinin anlaşıldığı, olayda davacının ihlal ettiği iddia edilen mevzuat hükmünde, ihlalin tespiti halinde Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından idari para cezası ile cezalandırılması; anılan ihlalin tekerrür etmesi halinde ise aynı Bakanlık tarafından satış belgesinin iptal edilmesi müeyyidesinin öngörüldüğü, nitekim davacının iş yerine ilişkin olarak yapılan ihlal tespitlerinin de yetkili Bakanlığa iletildiği görüldüğünden, dava konusu işleme ve bu işleme dayanak encümen kararına konu -davacıya isnat edilen- fiillerin müeyyidesinin kanun düzeyindeki hukuk normları ile belirlenmiş olduğu, meri mevzuat hükümlerinde belirlenen zaman dilimleri dışında alkol satılması sonucunda -ilgili işyeri adına düzenlenen- 24 saat açık kalma izninin iptal edileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmadığı ve bir eylem nedeniyle birden fazla ceza verilemeyeceğine ilişkin (ne bis in idem) evrensel hukuk ilkesi göz önünde bulundurulduğunda, davacıya ait işyerinin, 24 saat açık kalma izninin iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı belediye tarafından, dava konusu işlemin gerekçesinin 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu'nun 6/5. maddesinde düzenlenen hüküm olduğu, davacıya ait iş yerinin çalışma saatlerini belirleme yetkisinin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Yönetmeliği hükümlerine göre Belediye Encümeninde olduğu, aynı eylemden iki ceza verilmesinin bakılan uyuşmazlıkta söz konusu olmadığı, olayda yetkide ve usulde paralellik ilkesi uyarınca davacıya verilen iznin geri alınması durumu mevcut olduğundan dava konusu işlemde hukuka aykırılık, temyize konu kararda ise hukuka uyarlık bulunmadığından bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından 27/09/2024 günlü E:2021/3625 , K:2024/4886 sayılı gönderme kararıyla Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "Açılış ve kapanış saatleri" başlıklı 33. maddesinde; "Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılış ve kapanış saatleri belediye sınırları içinde belediye encümeni, bu yerler dışında il encümeni tarafından tespit edilir. İskele, istasyon, hava meydanı, terminal, garaj, benzin istasyonu ve benzeri yerler ile kara, deniz ve hava ulaşım merkezleri ile fuar, panayır, sergi ve pazar kurulması gibi zorunluluk arz eden yer ve zamanlarda, sabahçı kahvesi ve benzeri diğer tesislere, bağlı olduğu kolluk kuvvetinin görüşü alınmak suretiyle yetkili idare tarafından geçici veya sürekli izin verilebilir." hükmü yer almaktadır.

4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu'nun 6. maddesinin 5. fıkrasında "Alkollü içkiler, 22:00 ila 06:00 saatleri arasında perakende olarak satılamaz." hükmü; 7. maddesinde ise, anılan hükümde yer alan yasağa aykırı hareket edenlere, 4733 sayılı Kanunun 8. maddesinin 5. fıkrasının (k) bendinde öngörülen idari para cezası verileceği düzenlemesine yer verilmiş; 4733 sayılı Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 8. maddesinin 5. fıkrasının (k) bendinde ise; "Tütün mamulleri veya alkollü içkilerin tüketicilere satışını (…)(2); internet, televizyon, faks ve telefon gibi elektronik ticaret araçları ya da posta ile sipariş yöntemi kullanarak yapmak üzere satış sistemi kuran veya faaliyette bulunanlara yirmibin Yeni Türk Lirasından yüzbin Yeni Türk Lirasına kadar idari para cezası verilir." hükmüne yer verildikten sonra maddenin devamında, anılan bentte sayılan fiilin, ilk fiilin işlenmesinden sonraki beş yıl içinde üçüncü defa işlenmesi halinde ise satış belgelerinin iptaline karar verileceği hüküm altına alınmıştır.

Dosyanın incelenmesinden; davacıya ait iş yerinin büfe faaliyet konulu, 2.sınıf sıhhi müessese nitelikli ...tarihli, ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile büfede alkollü içki satmaya yetki veren Tarım ve Orman Bakanlığı Salihli İlçe Müdürlüğünden alınma 03/04/2017 tarihli perakende satış belgesinin bulunduğu, olayda Salihli Belediyesi Encümeninin; ... tarihli, ... sayılı kararıyla davacının işlettiği büfenin 24 saat açık kalmasına izin verildiği, Salihli İlçe Emniyet Müdürlüğünce 4250 sayılı Kanunun 6/5.maddesinin davacı tarafından 8 kez ihlal edildiğini ve işyerinin 24 saat açık kalma izninin gözden geçirilip yeniden düzenlenmesini belirten ...tarihli, ... sayılı yazıyla Salihli Belediye Başkanlığına bildirilmesi üzerine Salihli Belediye Encümenin ... tarihli, ... sayılı kararıyla 24 saat açık kalmalarına izin verilen büfe nitelikli işyerlerinin açılış saatlerinin 05:30, kapanış saatlerinin ise 01.00 olarak belirlenmesine karar verildiği, daha sonra davacıya ait işyerinin 24 saat açık kalma izninin Belediye Encümeninin ... tarihli ve ... sayılı kararı gereği iptal edildiğine ilişkin Salihli Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğünün ... tarihli, ... sayılı işleminin düzenlendiği bunun üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca işyerlerinin açılış ve kapanış saatlerini belirlemeye belediye sınırları içinde belediye encümeninin yetkili olduğu, ancak bu yetki kullanılırken kolluk kuvvetlerinin görüşünün de alınması gerektiği açıktır.

Uyuşmazlıkta, davacının işyerine verilen 24 saat faaliyette bulunabilme izninin iptaline ilişkin işlem ile birlikte işlemin sebep unsuru olan encümen kararının da yargısal denetiminin yapıldığı dikkate alındığında; davacının işyerinde perakende alkol satma yetkisinin bulunduğu, ancak bu satışların, 4250 sayılı Kanunda belirlenen saatler (22.00-06.00 arası) dışında yapılamayacağı düzenlemesine aykırı olarak davacı tarafından, 24 saat çalışabilme izninin de kötüye kullanılması suretiyle yapıldığının kolluk kuvvetlerince birden çok kez tespit edilmesi ve bu durumun Belediye Başkanlığına bildirilmesi üzerine Salihli Belediye Encümenince davacıya ait işyerinin de içinde bulunduğu, ilçede faaliyette bulunan ve 24 saat açık kalmalarına izin verilen büfe nitelikli bütün işyerlerini kapsayacak şekilde, 24 saat faaliyette bulunma izni bulunmayan diğer büfelerle aynı saatte açılıp kapanmalarına (05.30-01.00 arası) ilişkin bir düzenleme yapıldığı anlaşıldığından, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Yönetmeliğiyle Belediye Encümenine verilen işyeri açılış ve kapanış saatlerini belirlemeye ilişkin yetkinin kullanımında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu durumda; idare tarafından ilçede faaliyette bulunan büfe nitelikli bazı işyerlerine verilen 24 saat faaliyette bulunabilme izninden davacının eylemi nedeniyle alıkonulması başka bir ifadeyle davacıya bir yaptırım uygulanması söz konusu olmayıp yukarıda belirtilen mevzuattan kaynaklanan işyerlerinin açılış ve kapanış saatlerini belirlemeye ilişkin yetkisini yetki ve usulde paralellik hükümlerine de uygun şekilde kullanan davalı idarece tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, temyize konu kararda ise isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU :

Açıklanan nedenlerle;

1. Temyiz isteminin kabulüne,

2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi...İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 09/12/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.