Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2023/12872 K. | Sigorta tahkiminde vekalet ücreti beşte bir oranında

4. Hukuk Dairesi 2023/10439 E. , 2023/12872 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2021/567 D.İş, 2021/565 K.

HÜKÜM/KARAR : Davalı vekilinin itirazının reddi/ Davanın kabulü

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) ile sigortalı olan araç ile davacı sürücü arasında meydana gelen çift taraflı trafik kazası neticesinde davacının aracının maddi hasara uğradığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 20.000,00 hasar onarım bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş; yargılama sırasında ıslah dilekçesi ile hasar bedeli talebini 41.000,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıya ait araçta meydana geldiği iddia olunan zararın karşılanması talebiyle davalı şirkete başvurulması üzerine davalı şirket nezdinde hasar dosyasının açıldığını, dava konusu kazanın Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları kapsamında olduğunu ve değerlendirmenin Genel Şartlara göre yapılması gerektiğini, avans faizi isteminin haksız olduğunu ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde (AAÜT) belirlenen vekalet ücretinin 1/5'i oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III.UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı şirket tarafından dosyaya mübrez ekspertiz raporunun hükme esas alınmasının talep edildiği, söz konusu ekspertiz raporunda; dava konusu aracın olay tarihinde 2000 model olup 20 yaşında olduğu, dosyaya sunulan hasar fotoğrafları üzerinden yapılan fiyatlandırmada aracın hasar bedelinin, onarım maliyetini aşacak noktaya ulaştığı, araç yakından detaylı incelenerek tespit yapılması halinde hasar tutarının çok daha yüksek tutara ulaşacağı, aracın ağır şekilde hasarlandığı, bu durumda aracın onarımının ekonomik olmadığı ve teknik bakımından onarılmasının da mümkün görülmediği, aracın rayiç değerinin 68.000,00 TL, sovtaj bedelinin ise 8.000,00 TL olduğu, bu durumda araçta meydana gelen toplam zarar miktarının 60.000,00 TL olduğu, davalı ... şirketi tarafından düzenlenen poliçe limitinin ise 41.000,00 TL olduğu, eksper raporundaki değerlendirme ve tespitlerin gerekçeli ve denetime elverişli olma kriterlerini taşıdığı ve yürürlükteki sigortacılık mevzuatına uygun şekilde düzenlendiği, davacı tarafından davalı şirkete 23.11.2020 tarihinde başvuru yapıldığı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 99 uncu maddesine müsteniden davalı şirketin 04.12.2020 tarihinde temerrüde düştüğünün kabulü gerektiği, uyuşmazlık konusunun haksız fiile bağlı tazminat istemine dayandığı, tazminat talebinin haksız fiil sorumlusunun yasal halefi olması sebebiyle davalı ... şirketine karşı yöneltildiği ve davanın tarafları arasında ticari ilişki olmadığı da gözetildiğinde yasal faize hükmedilmesi gerektiği belirtilerek davanın kabulü ile 41.000,00 TL maddi tazminatın 04.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz etmiştir.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; araç hasarına ilişkin zararın ve değer kaybı zararının poliçe teminat kapsamı dışında olduğunu, kaza tespit tutanağının taraflar arasında hazırlandığını, poliçenin 25.07.2020-2021 dönemini kapsadığını, davacının daha öncesinde olan kazayı geç bildirerek poliçe teminatı kapsamında gösterdiğini, kazanın poliçe tarihinden önce gerçekleştiğini, ekspertiz raporunda yer alan hasar zararına servis iskonto indimi uygulanmadığını, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre hesaplama yapılması gerektiğini, davalı şirketin Katma Değer Vergisi'nden (KDV) sorumlu olmadığını ve davanın kısmen veya tamamen kabulü halinde davalı aleyhine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde (AAÜT) belirlenen vekalet ücretinin 1/5'i oranında hesaplanması gerektiğini ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1409 uncu maddesi uyarınca sigortacının, sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü altında olduğu, somut olayda, zararın teminat kapsamı dışında kaldığına yönelik yeterli somut delil sunulmadığı, dava konusu aracın hurdaya ayrıldığına dair hurda tescil belgesinin dosyaya ibraz edilmesinin istenmesi üzerine davacı vekili tarafından hurda tescil belgesinin dosyaya ibraz edildiği, raporda belirlenen pert total değerinin hükme esas alındığı, bu nedenle, hasar tutarından iskonto uygulanması gerektiğine ilişkin itirazın yerinde bulunmadığı, ayrıca, Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarihli 2019/40 Esas ve 2020/40 sayılı kararında; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90 ıncı maddesinin birinci cümlesinin "...ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir..." ve ikinci cümlesinde yer alan "...ve genel şartlarda..." ibarelerinin iptaline karar verildiği, bu bakımdan Türk Borçlar Kanunu'na ve gerçek zarar ilkesine uygun olan Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararında bir isabetsizlik görülmediği, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1409 uncu maddesine göre sigortacının, sigortalının gerçek zararını ödemekle yükümlü olduğu, davacının aracına verilen zararı gidermek için gerekli onarım, parça ve işçilik hizmetinin de 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1 inci maddesi gereğince KDV'ye tabi olduğu, bu nedenle davacı lehine KDV dahil edilerek hasar tazminatına hükmedilmesi gerektiği ve başvuran lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı yaptığı itiraz başvurusunda bildirdiği sebepler ile İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu araçta meydana gelen hasar bedeli talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 uncu maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 99 uncu maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1409 ve 1459 uncu maddesi, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hakim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak;

5684 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü ve AAÜT’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekalet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekalet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekalet ücretinin 1/5’i oranında vekalet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının (3) nolu bendinde yer alan “6.130,00 TL” ibaresinin çıkartılarak yerine “4.080,00 TL” ibaresinin yazılmasına ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA;

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

30.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.