Bu sayfanın kısa özeti
Sayfanın hukuki içeriğini saniyeler içinde okuyun; önemli noktalar ve somut ayrıntılar kısa bir özette toplansın.
Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara (takipsizlik kararı) CMK m.173/1 uyarınca suçtan zarar gören, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, kararı veren savcının yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hakimliğine itiraz eder. Dilekçede kamu davasını gerektiren olaylar ve deliller belirtilir (CMK m.173/2). Hakimlik istemi yerinde bulursa savcı iddianame düzenler, gerek görürse soruşturmanın genişletilmesini ister, yeterli neden yoksa reddeder ve itiraz edeni giderlere mahkum eder; ret kesindir (CMK m.271/4). Yargıtay 11. Ceza Dairesi, hesap ve hat sahipleri araştırılmadan verilen takipsizliklere itirazın reddini kanun yararına bozmuştur.
Bu özet genel bilgilendirme amacı taşır. Somut hukuki süreçler için birebir değerlendirme gerekir.
Takipsizlik kararına itiraz dilekçesi, Cumhuriyet savcılığının verdiği kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı suçtan zarar görenin sulh ceza hakimliğine sunduğu dilekçedir. Aşağıda itiraz süresinin nasıl işlediğini, dilekçenin hangi hakimliğe verileceğini, eksik soruşturmanın nasıl gösterileceğini ve itiraz reddedilirse ne olacağını kanun metnine ve iki Yargıtay kararına dayanarak anlatıyoruz. Sayfadaki örnek, internet üzerinden para gönderilen bir dolandırıcılık soruşturmasında verilen karara karşı hazırlanmıştır.
Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar nedir?
Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar, halk arasında takipsizlik kararı denilen ve savcının soruşturma sonunda dava açmama yönünde verdiği karardır. CMK 172/1'e göre savcı bu kararı, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilemediğinde ya da kovuşturma olanağı bulunmadığında verir. Karar suçtan zarar görene ve ifadesi alınmış şüpheliye bildirilir; itiraz hakkı, süresi ve mercii kararın içinde yazılıdır.
"(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hallerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir."
Savcı, CMK 160 uyarınca suç izlenimini öğrenir öğrenmez işin gerçeğini araştırmak ve şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplamakla yükümlüdür. İtirazın en güçlü dayanağı da çoğu zaman, savcılığın toplaması gereken bir delili toplamadan karar vermiş olmasıdır. Kararı elinize aldığınızda gerekçesini önce bu açıdan okuyun: hangi kayıt istenmiş, hangisi istenmemiş, hangi cevap beklenmeden karar verilmiş.
Takipsizlik kararına itiraz süresi ne kadardır?
Takipsizlik kararına itiraz süresi (iki hafta), kararın size tebliğ edildiği tarihten itibaren işlemeye başlar (CMK 173/1). Süre, 2/3/2024 tarihli ve 7499 sayılı Kanunun 37. maddesiyle "onbeş gün" yerine "iki hafta" olarak değiştirilmiştir. İnternetteki bazı örneklerde ve değişiklikten önceki metni aktaran kararlarda on beş günlük süre halen geçtiği için hesabı kanunun yürürlükteki metnine göre yapın.
"(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hakimliğine itiraz edebilir."
Süre kararı öğrendiğiniz günden değil, kararın size tebliğ edildiği günden başlar. Karar e-Tebligatla geldiyse tebliğin hangi gün yapılmış sayılacağını tebligat kaydınızdan kontrol edin. Kararın size hiç tebliğ edilmediğini, olayı başka yoldan öğrendiğinizi düşünüyorsanız bunu da bekletmeden bir avukatla değerlendirin.
Süre hesabındaki bir gün, itiraz hakkının kaybına yol açabilir. Tebliğ tarihini belgeyle tespit edin, son günü kararın altında yazan itiraz ibaresiyle karşılaştırın ve dilekçeyi son güne bırakmayın.
İtiraz süresi, suçun şikayet süresi ve dava zamanaşımı birbirinden farklı sürelerdir; hangisinin ne zaman işlediğini dolandırıcılık özelinde dolandırıcılıkta şikayet süresi ve zamanaşımı yazımızda ayrıca anlattık.
Adli tatilde takipsizlik kararına itiraz süresi işler mi?
Ceza işlerini gören makam ve mahkemeler her yıl yirmi temmuzdan otuz bir ağustosa kadar çalışmaya ara verir (CMK 331/1). Aynı maddenin dördüncü fıkrası adli tatile rastlayan sürelerin işlemeyeceğini ve tatilin bittiği günden itibaren üç gün uzatılmış sayılacağını öngörür.
"(4) Adli tatile rastlayan süreler işlemez. Bu süreler tatilin bittiği günden itibaren üç gün uzatılmış sayılır."
Öte yandan CMK 331/2 soruşturma işlerinin tatil süresince de yürütüleceğini düzenler ve sulh ceza hakimlikleri tatilde çalışmaya devam eder. Karar tatil içinde tebliğ edildiyse uzamaya güvenip dilekçeyi eylül ayına bırakmak yerine, iki haftalık süreyi tebliğ gününden hesaplayıp itirazı bu süre içinde vermek en güvenli yoldur.
Takipsizlik kararına itiraz nereye yapılır?
Takipsizlik kararına itiraz, kararı veren savcının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hakimliğine yapılır (CMK 173/1). Karar, ağır ceza mahkemesi bulunmayan bir ilçedeki başsavcılıktan çıktıysa merci, o ilçenin bağlı olduğu ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hakimliğidir. Dilekçenin başlığı bu hakimliğe hitaben yazılır.
Hakim ve mahkeme kararlarına karşı itirazın genel kuralı CMK 268/1'dedir ve dilekçe kararı veren mercie verilir; bazı dilekçe örneklerinde görülen "gönderilmek üzere" kalıbı bu kuraldan gelir. Savcının takipsizlik kararına itiraz ise CMK 173'te ayrıca düzenlenmiş, merci açıkça sulh ceza hakimliği olarak gösterilmiştir. Dilekçe bu nedenle doğrudan sulh ceza hakimliğine hitaben yazılır; başlığa kararı veren başsavcılığın adı, soruşturma ve karar numarası eksiksiz eklenir.
Takipsizlik kararına kimler itiraz edebilir?
CMK 173/1 itiraz hakkını suçtan zarar görene tanır. Şikayetçi olarak ifadesi alınan ve eylemden doğrudan zarar gören kişi bu kapsamdadır. CMK 234/1-a, mağdur ve şikayetçiye soruşturma evresinde delillerin toplanmasını isteme, vekili aracılığıyla soruşturma belgelerini inceletme ve kovuşturmaya yer olmadığı yönündeki karara kanunda yazılı usule göre itiraz etme haklarını tanır. Tarafların kim olduğu konusunda ayrıntı için ceza muhakemesinde taraflar yazımıza bakabilirsiniz.
Üç durumda bu sayfadaki yol size uymayabilir. Birincisi, hakkınızda takipsizlik kararı verilen şüpheliyseniz CMK 173/1 size itiraz hakkı tanımaz; sizin bakımınızdan önemli olan, aynı fiilden yeniden dava açılmasının şartlarını düzenleyen CMK 172/2'dir. İkincisi, kararın adı kamu davasının açılmasının ertelenmesi ise CMK 171/2'ye göre suçtan zarar gören ya da şüpheli bu karara 173. madde hükümlerine göre itiraz edebilir, ancak ertelemenin şartları ayrıca değerlendirilir. Üçüncüsü, CMK 173/5 savcının kamu davasının açılmaması hususunda takdir yetkisini kullandığı hallerde bu maddenin uygulanmayacağını öngörür.
Takipsizlik kararına itiraz dilekçesinde neler olmalı?
CMK 173/2'ye göre takipsizlik kararına itiraz dilekçesinde kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir. Kararı genel ifadelerle eleştirmek yetmez; savcılığın neyi araştırmadığını ve bu araştırmanın neyi ortaya çıkaracağını somut olarak yazmak gerekir. Dilekçede bulunması gerekenler şunlardır:
- Kararı veren başsavcılık, soruşturma numarası, karar numarası, karar tarihi ve tebliğ tarihi.
- Suçtan zarar gören sıfatınızı gösteren kısa açıklama.
- Kararın gerekçesinin özeti ve bu gerekçenin hangi delil karşısında ayakta kalmadığı.
- Dinlenmeyen tanıklar, istenmeyen banka ve telefon kayıtları, incelenmeyen yazışma ve internet kayıtları.
- Dosyaya henüz girmemiş yeni deliller ve bunların neyi gösterdiği.
- Talep: itirazın kabulü, aksi kanaatte olunması durumunda soruşturmanın genişletilmesi.
Dolandırıcılık soruşturmasında eksik araştırma nasıl gösterilir?
Dolandırıcılık soruşturmalarında takipsizlik kararlarının sık rastlanan gerekçesi, olayın hukuki bir uyuşmazlık sayılması ya da hileli davranışın aldatma kabiliyeti olmayan basit bir yalan düzeyinde kaldığının kabul edilmesidir. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, para gönderilen hesapların, işlem adreslerinin ve görüşülen hatların sahipleri araştırılmadan verilen bu tür kararlara yapılan itirazları reddeden sulh ceza hakimliği kararlarını kanun yararına bozmuştur.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 2024/516 Esas, 2024/11178 Karar, 07.10.2024
"şikayetçinin para yatırdığı sitenin aynı isimde sahte bir internet sitesi olduğunun anlaşılması halinde ise, şikayetçi tarafından para gönderilen Txid işlem adreslerinin kime/kimlere ait olduğunun ortaya konulması"
Olayda şikayetçi, mesajlaşma uygulaması üzerinden yönlendirildiği bir kripto yatırım sitesine para yatırmış, parasını çekmek istediğinde vergi ve güvenlik ücreti gibi gerekçelerle yeniden para istenmiştir. Savcılık hile unsurunun gerçekleşmediğini kabul ederek kovuşturmaya yer olmadığına karar vermiş, itiraz da reddedilmiştir. Yargıtay; işlem adreslerinin, yabancı hatların aidiyetinin ve benzer eylemlerin araştırılması gerektiğini belirterek ret kararını oy birliğiyle kanun yararına bozmuştur. Kripto ve internet üzerinden işlenen olaylarda bilişim suçları alanında avukat desteği delillerin teknik dilde istenmesini kolaylaştırır.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 2025/5311 Esas, 2026/2739 Karar, 09.03.2026
"hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür."
Bu dosyada şikayetçi, sosyal medyadaki evde sabun paketleme ilanı üzerinden kayıt, kapora ve kargo ücreti adı altında farklı hesaplara toplam 288.517,86 TL göndermiştir. Savcılık olayı basit yalan sayarak kovuşturmaya yer olmadığına karar vermiş, müzekkere cevapları dahi beklenmemiştir. Yargıtay, hesap ve hat sahiplerinin tespit edilip dinlenmesi, hesap ekstrelerinin getirtilmesi ve benzer soruşturmaların araştırılması gerektiğini belirterek itirazın reddini oy birliğiyle kanun yararına bozmuştur. İlanla verilen kaporaya ilişkin başka bir olay için ilanla kapora dolandırıcılığı kararı incelememize bakabilirsiniz.
İki kararın ortak noktası, itirazı reddeden kararın savcılığın yapmadığı somut araştırmalar yüzünden bozulmasıdır. Kendi dilekçenizde de hangi hesabın, hangi hattın, hangi kullanıcı adının ve hangi tarihin araştırılmadığını tek tek yazın.
Takipsizlik kararına itiraz dilekçesi örneği
Aşağıdaki takipsizlik kararına itiraz dilekçesi örneği, internet ilanı üzerinden aldatılarak para gönderilen bir olayda verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı, suçtan zarar görenin kendisi tarafından sunulacak biçimde hazırlanmıştır. Örnek dilekçe metnini kendi dosyanıza uyarlarken köşeli parantez içindeki alanları doldurun; savcılığın yapmadığını düşündüğünüz araştırmaları dosyanıza göre ekleyip çıkarın. Başka dilekçe örnekleri için ceza hukuku örnek dilekçeleri sayfamıza bakabilirsiniz.
[YER] SULH CEZA HAKİMLİĞİNE
İTİRAZ EDEN: [AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [TC KİMLİK NO])
[ADRES]
ŞÜPHELİ: [ŞÜPHELİ AD SOYAD ya da kararda yazan ifade]
SUÇ: Dolandırıcılık
SORUŞTURMA NO: [YER] Cumhuriyet Başsavcılığı [YIL/NUMARA] Soruşturma
KARAR NO: [YIL/NUMARA]
KARAR TARİHİ: [GG/AA/YYYY]
TEBLİĞ TARİHİ: [GG/AA/YYYY]
KONU: [YER] Cumhuriyet Başsavcılığının [YIL/NUMARA] soruşturma ve [YIL/NUMARA] karar sayılı, [GG/AA/YYYY] tarihli kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 173. maddesi uyarınca itirazımın sunulmasından ibarettir.
İZAHAT
[YER] Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü soruşturmada, [GG/AA/YYYY] tarihli karar ile şüpheli hakkında dolandırıcılık suçundan kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş, karar [GG/AA/YYYY] tarihinde tarafıma tebliğ edilmiştir. Kararda, olayın hukuki bir uyuşmazlık niteliğinde kaldığı ve hileli davranış unsurunun oluşmadığı kabul edilmiştir. Ancak soruşturma eksik yürütülmüş olup kamu davasının açılmasını gerektiren olaylar ve deliller mevcut bulunduğundan işbu itirazımı sunmam gereği hasıl olmuştur. Şöyle ki;
1. İTİRAZ, SUÇTAN ZARAR GÖREN SIFATIYLA VE KANUNİ SÜRE İÇİNDE YAPILMAKTADIR.
Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 173. maddesinin birinci fıkrası uyarınca suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde, kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hakimliğine itiraz edebilir. Soruşturmaya konu eylem nedeniyle doğrudan zarar gören kişi olarak itirazım bu sıfatla ve kanuni süre içinde Sayın Hakimliğinize sunulmaktadır.
2. PARA GÖNDERİLEN HESAPLARIN VE GÖRÜŞÜLEN HATLARIN SAHİPLERİ ARAŞTIRILMADAN KARAR VERİLMİŞTİR.
[GG/AA/YYYY] tarihinde [İLAN SİTESİ ya da SOSYAL MEDYA HESABI] üzerinden gördüğüm ilan nedeniyle iletişime geçtiğim kişilerin yönlendirmesiyle [BANKA ADI] hesabımdan [HESAP SAHİBİ ADI] adına kayıtlı hesaba toplam [TUTAR] TL gönderdim. Vaat edilen ürün teslim edilmemiş, para iade edilmemiş, [TELEFON NUMARASI] numaralı hatta bir daha ulaşılamamıştır. Soruşturmada paranın gönderildiği hesabın sahibi ifadeye çağrılmamış, suç tarihine ait hesap ekstresi istenmemiş, görüştüğüm hattın kime ait olduğu tespit edilmemiş ve sunduğum yazışma kayıtları incelenmemiştir. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 160. maddesi uyarınca Cumhuriyet savcısı, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplamakla yükümlüdür.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 2025/5311 Esas, 2026/2739 Karar, 09.03.2026 tarihli ilam:
"Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir. (...) 2. Küçükçekmece 3. Sulh Ceza Hakimliğinin, 07.05.2024 tarihli ve 2024/3819 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA, (...) 09.03.2026 tarihinde karar verildi."
3. KAMU DAVASININ AÇILMASINI GEREKTİREN OLAYLAR VE DELİLLER MEVCUTTUR.
Türk Ceza Kanunu'nun 157. maddesi, hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp onun veya başkasının zararına olarak kendisine veya başkasına bir yarar sağlanmasını dolandırıcılık suçu olarak tanımlamaktadır. Hileli davranışın ve aldatmanın varlığı, ancak para gönderilen hesapların, görüşme kayıtlarının ve yazışmaların toplanmasıyla değerlendirilebilir. Söz konusu deliller toplanmadan olayın yalnızca hukuki bir uyuşmazlık olduğu sonucuna varılması mümkün değildir. Dilekçe ekinde sunduğum dekont ve yazışmalar birlikte değerlendirildiğinde Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 170. maddesinin ikinci fıkrasında aranan yeterli şüphenin oluştuğu değerlendirilmektedir.
HUKUKİ SEBEPLER: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 160, 170, 172, 173 ve 234 numaralı maddeleri ile 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 157 numaralı maddesi ve ilgili sair mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER: [YER] Cumhuriyet Başsavcılığı [YIL/NUMARA] sayılı soruşturma dosyası, banka kayıtları ve hesap ekstreleri, hat sahipliği ve görüşme kayıtları, yazışma kayıtları ve her türlü yasal delil.
NETİCE-İ TALEP: Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle ve Sayın Hakimliğinizce resen gözetilecek hususlar dikkate alınarak;
1. [YER] Cumhuriyet Başsavcılığının [GG/AA/YYYY] tarihli ve [YIL/NUMARA] sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına yönelik İTİRAZIN KABULÜNE,
2. Aksi kanaatte olunması durumunda, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 173. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca yukarıda belirtilen eksik hususların araştırılması için SORUŞTURMANIN GENİŞLETİLMESİNİN Cumhuriyet başsavcılığından İSTENMESİNE
karar verilmesini arz ve talep ederim. [GG/AA/YYYY]
İtiraz Eden
[AD SOYAD]
İmza
EKLER :
EK-1 : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar ve tebliğ belgesi
EK-2 : Para gönderimine ilişkin dekontlar
EK-3 : Yazışma ve arama kaydı ekran görüntüleri
Bu dilekçe örneği Word ve PDF biçiminde indirilebilmektedir.
Dilekçeyi soruları yanıtlayarak kendi dosyanıza göre oluşturmak isterseniz takipsizlik kararına itiraz dilekçesi hazırlama aracını kullanabilirsiniz; araç, verdiğiniz bilgilerle bu örnekteki yapıda bir taslak üretir.
Başka suçlarda dilekçede neler değişir?
Usul her suçta aynıdır: iki haftalık süre, sulh ceza hakimliği merci ve CMK 173/2'deki içerik şartı değişmez. Değişen, eksik araştırma listesi ile suçun kanundaki tanımına ilişkin paragraftır. Yaralama soruşturmasında adli rapor ve kamera kaydı, tehdit soruşturmasında mesaj ve arama kayıtları, güveni kötüye kullanmada teslim belgeleri ve yazışmalar öne çıkar. Örnekteki 3 numaralı başlıkta TCK 157'ye dayanan cümleleri çıkarıp yerine kendi suçunuzun kanundaki tanımını yazın. Henüz şikayette bulunmadıysanız ilk adım itiraz değil suç duyurusudur; bunun için dolandırıcılık suç duyurusu dilekçe örneği sayfamızı kullanabilirsiniz.
Dilekçeyi avukatınız verecekse künyeye vekil bilgisi eklenir, cümleler "itirazımız" biçiminde kurulur ve talep "bilvekale arz ve talep ederiz" ifadesiyle kapatılır. Vekil, CMK 234/1-a uyarınca soruşturma belgelerini inceleyerek hangi araştırmanın yapılmadığını dosyadan tespit edebilir.
Sulh ceza hakimliği itiraz üzerine hangi kararları verebilir?
Sulh ceza hakimliği itiraz üzerine üç sonuçtan birine ulaşır. İstemi yerinde bulursa Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir (CMK 173/4). Kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görürse bu hususu açıkça belirterek o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir (CMK 173/3). Kamu davasının açılması için yeterli neden bulamazsa istemi gerekçeli olarak reddeder.
Takipsizlik kararına itiraz kabul edilirse ne olur?
İtiraz kabul edilirse Cumhuriyet savcısı iddianame düzenler ve dosya mahkemeye gider (CMK 173/4). Kabul, kamu davasının açılması demektir; şüphelinin mahkum olacağı anlamına gelmez, delillerin değerlendirmesi kovuşturma evresinde yapılır. Hakimlik genişletmeye karar verirse dosya, hakimliğin belirttiği araştırmaların yapılması için başsavcılığa döner. Yargıtay 11. Ceza Dairesi hakimliğin önündeki seçenekleri şöyle sıralamıştır:
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 2025/5311 Esas, 2026/2739 Karar, 09.03.2026
"Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir."
Daire bu tespiti, CMK 173'ün birinci ila dördüncü fıkralarını sıraladıktan sonra yapmıştır. Somut dosyada hakimliğin soruşturmanın genişletilmesine karar vermesi gerekirken itirazı reddetmesi kanuna aykırı bulunmuş ve karar oy birliğiyle bozulmuştur. Dilekçede genişletme talebini kademeli olarak, itirazın kabulü talebinin arkasına yazmak bu üç seçeneğin ikisini birlikte hakimliğin önüne koyar.
| Sonuç | Ne olur | Dayanak |
|---|---|---|
| Kabul | Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir. | CMK 173/4 |
| Soruşturmanın genişletilmesi | Hakimlik, gerek gördüğü araştırmayı açıkça belirterek başsavcılıktan talepte bulunur. | CMK 173/3 |
| Ret | İstem gerekçeli olarak reddedilir, itiraz eden giderlere mahkum edilir, dosya savcıya gönderilir. | CMK 173/3 |
Takipsizlik kararına itirazda gider ödenir mi?
İtiraz reddedilirse hakimlik, itiraz edeni giderlere mahkum eder (CMK 173/3). Kabul ya da genişletme kararında böyle bir yükümlülük öngörülmemiştir. Giderin kapsamı CMK 324/1'de tanımlanır: harçlar, tarifeye göre ödenmesi gereken avukatlık ücretleri ile soruşturma ve kovuşturma evrelerinde yapılan harcamalar yargılama gideridir.
"(1) Harçlar ve tarifesine göre ödenmesi gereken avukatlık ücretleri ile soruşturma ve kovuşturma evrelerinde yargılamanın yürütülmesi amacıyla Devlet Hazinesinden yapılan her türlü harcamalar ve taraflarca yapılan ödemeler yargılama giderleridir."
Gider riski itirazdan vazgeçmek için bir neden değildir; ancak dilekçenin somut eksikliklere dayanması, ret ihtimalini ve dolayısıyla bu riski azaltır. Ödenecek kalem ve tutar ret kararında gösterilir.
Takipsizlik kararına itiraz reddedilirse ne olur?
Takipsizlik kararına itiraz reddedilirse hakimliğin ret kararı kesindir. Kesinlik kuralı CMK 271/4'te yer alır ve merciin itiraz üzerine verdiği kararların kesin olduğunu öngörür. Ret kararıyla itiraz eden giderlere mahkum edilir ve dosya Cumhuriyet savcısına gönderilir; savcı kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir (CMK 173/3).
Ret, aynı fiil için davanın hiçbir zaman açılamayacağı anlamına gelmez. CMK 173/6 itirazın reddi halinde CMK 172/2'nin uygulanacağını belirtir. Buna göre kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak yeni delil elde edilmedikçe ve bu hususta sulh ceza hakimliğince bir karar verilmedikçe aynı fiilden dolayı kamu davası açılamaz. Yeni bir delile ulaştıysanız, örneğin karşı tarafın kimliğini gösteren bir kayıt ya da aynı kişilerin başka mağdurlarına ilişkin bir bilgi, bunu belgesiyle birlikte savcılığa bildirebilirsiniz. Dolandırıldığınızı fark ettiğiniz ilk günlerde atılacak adımları dolandırıldım ne yapmalıyım yazımızda sıraladık.
"(2) Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildikten sonra kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak yeni delil elde edilmedikçe ve bu hususta sulh ceza hakimliğince bir karar verilmedikçe, aynı fiilden dolayı kamu davası açılamaz."
Yukarıdaki iki Yargıtay kararı, itirazı reddeden sulh ceza hakimliği kararlarının kanun yararına bozulmasıyla verilmiştir. Kanun yararına bozma yolu, CMK 309/1'e göre kesinleşen karardaki hukuka aykırılığı öğrenen Adalet Bakanlığının bozma istemini Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına bildirmesiyle işler. İtiraz edenin doğrudan Yargıtay'a başvurabileceği bir kanun yolu değildir; bu nedenle asıl ağırlık, ilk itiraz dilekçesinin eksiksiz yazılmasındadır.
Takipsizlik kararına itirazda dosyanın kaderini çoğu zaman tek bir dilekçe belirler, çünkü hakimliğin itiraz üzerine verdiği karar kesindir. Kararın gerekçesini soruşturma dosyasıyla karşılaştırmak, hangi kaydın istenmediğini tespit etmek ve bunu süresi içinde yazmak bu yüzden önemlidir. Soruşturma dosyasını incelemek ya da itirazı birlikte hazırlamak isterseniz ceza davalarında avukat desteği ve dolandırıcılık dosyalarında avukat desteği sayfalarımızdan bilgi alabilirsiniz.
Takipsizlik Kararına İtiraz Hakkında Sık Sorulan Sorular
Takipsizlik kararına itiraz süresi kaç gündür?
Takipsizlik kararına itiraz süresi, kararın size tebliğ edildiği tarihten itibaren iki haftadır (CMK m.173/1). Süre, 7499 sayılı Kanunla on beş günden iki haftaya çevrilmiştir. Süre kararı öğrendiğiniz günden değil tebliğ gününden başlar; son günü kararın altında yazan itiraz ibaresiyle ve tebligat kaydınızla karşılaştırarak belirleyin, dilekçeyi son güne bırakmayın.
Takipsizlik kararına itiraz dilekçesi nereye verilir?
Dilekçe, kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hakimliğine hitaben yazılır (CMK m.173/1). Karar ağır ceza mahkemesi olmayan bir ilçedeki başsavcılıktan çıktıysa merci, bağlı olunan ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hakimliğidir. Başlığa kararı veren başsavcılık ve numaralar eklenir.
Takipsizlik kararına kimler itiraz edebilir?
CMK m.173/1 itiraz hakkını suçtan zarar görene tanır; şikayetçi olarak ifadesi alınan ve eylemden doğrudan zarar gören kişi bu kapsamdadır. CMK m.234/1-a da mağdur ve şikayetçiye kovuşturmaya yer olmadığı yönündeki karara itiraz hakkını tanır. Suçtan zarar gören bu hakkı avukatı aracılığıyla da kullanabilir; şüpheliye bu madde itiraz hakkı vermez.
İtiraz dilekçesinde neler yazılmalı?
CMK m.173/2'ye göre itiraz dilekçesinde kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir. Kararın künyesi, suçtan zarar gören sıfatınız, gerekçenin neden yanlış olduğu, dinlenmeyen tanıklar, istenmeyen banka ve telefon kayıtları, incelenmeyen yazışmalar ve yeni deliller somut olarak yazılır. Talep, itirazın kabulü ve kademeli olarak soruşturmanın genişletilmesidir.
Sulh ceza hakimliği itirazı kabul ederse ne olur?
CMK m.173/4'e göre sulh ceza hakimliği istemi yerinde bulursa Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir; soruşturma kamu davasına dönüşür. Hakimlik karar vermek için ek araştırmaya gerek görürse CMK m.173/3 uyarınca bu hususu açıkça belirterek başsavcılıktan soruşturmanın genişletilmesini isteyebilir. Hangi yola gidileceği dosyadaki delil durumuna bağlıdır.
Takipsizlik kararına itiraz reddedilirse ne olur?
İtiraz reddedilirse istem gerekçeli olarak reddedilir, itiraz eden giderlere mahkum edilir ve dosya savcıya gönderilir (CMK m.173/3). Merciin itiraz üzerine verdiği karar CMK m.271/4 gereği kesindir. Ancak CMK m.173/6 ve m.172/2 uyarınca yeterli şüphe oluşturacak yeni delil elde edilir ve sulh ceza hakimliğince karar verilirse aynı fiilden kamu davası açılabilir.
Ret kararına karşı Yargıtay'a başvurulabilir mi?
Sulh ceza hakimliğinin itiraz üzerine verdiği karar kesindir (CMK m.271/4) ve itiraz edenin doğrudan Yargıtay'a başvurabileceği bir kanun yolu yoktur. Kesinleşen karardaki hukuka aykırılığı öğrenen Adalet Bakanlığı, CMK m.309/1 uyarınca kanun yararına bozma istemini Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına bildirebilir. Kanun yararına bozma Bakanlığın istemiyle işler, kişisel bir başvuru yolu değildir.
Eksik soruşturma itirazda nasıl gösterilir?
Savcılığın yapmadığı araştırmalar tek tek yazılır: para gönderilen hesabın sahibinin ifadesinin alınmaması, hesap ekstresinin istenmemesi, görüşülen hattın sahibinin tespit edilmemesi, sunulan yazışmaların incelenmemesi gibi. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, bu araştırmalar yapılmadan verilen kararlara karşı itirazın reddini 2024 ve 2026 tarihli kararlarında kanun yararına bozmuştur.
Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararına itiraz edilebilir mi?
CMK m.171/2'ye göre suçtan zarar gören veya şüpheli, kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararına 173. madde hükümlerine göre itiraz edebilir. Ertelemenin şartları CMK m.171/3'te ayrıca düzenlenmiştir; zararın giderilmesi gibi koşullar değerlendirilir. Erteleme kararına itiraz da bu nedenle, takipsizlik kararına itirazdan farklı bir içerikle ve kendi şartlarına göre hazırlanır.
Takipsizlik kararına itiraz için avukat gerekli mi?
Kanun itirazın avukatla yapılmasını şart koşmaz; suçtan zarar gören dilekçeyi kendisi de verebilir. Ancak hakimliğin itiraz üzerine verdiği karar kesin olduğu için ilk dilekçe belirleyicidir. Avukat, CMK m.234/1-a ve m.153 uyarınca soruşturma belgelerini inceleyerek hangi kaydın istenmediğini dosyadan tespit edebilir ve bunu süresi içinde somut talep olarak yazabilir.
Müvekkilimiz Hasan T. sordu: Takipsizlik kararı adli tatilde tebliğ edildi, itiraz süresi ne zaman biter?
CMK m.331/4 adli tatile rastlayan sürelerin işlemeyeceğini ve tatilin bittiği günden itibaren üç gün uzatılmış sayılacağını öngörür. Soruşturma işleri ise tatilde de yürütülür ve sulh ceza hakimlikleri çalışır (CMK m.331/2). En güvenli yol, iki haftalık süreyi tebliğ gününden hesaplayıp itirazı bu süre içinde vermektir.
Müvekkilimiz Elif K. sordu: İtirazım reddedilirse masraf öder miyim?
İtiraz reddedilirse hakimlik itiraz edeni giderlere mahkum eder (CMK m.173/3). Gider kavramı CMK m.324/1'de tanımlanır ve harçlar, tarifeye göre avukatlık ücretleri ile soruşturmada yapılan harcamaları kapsar. Ödenecek kalem ve tutar ret kararında gösterilir.
Müvekkilimiz Serkan D. sordu: Paramı kripto sitesine yatırdım, savcılık takipsizlik verdi. İtirazda ne isteyebilirim?
Yargıtay 11. Ceza Dairesi 2024/516 Esas, 2024/11178 Karar sayılı kararında, para gönderilen işlem adreslerinin kime ait olduğunun, yabancı hatların aidiyetinin ve benzer eylemlerin araştırılması gerektiğini belirterek itirazın reddini kanun yararına bozmuştur. Dilekçede bu araştırmaların hangisinin yapılmadığını tek tek yazın.
Müvekkilimiz Zeynep A. sordu: Para gönderdiğim hesabın sahibi hiç ifade vermeden takipsizlik verildi. Bu itiraz sebebi mi?
Evet, dilekçede gösterilebilecek somut bir eksikliktir. Savcı şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplamakla yükümlüdür (CMK m.160/2). Yargıtay 11. Ceza Dairesi 2025/5311 Esas, 2026/2739 Karar sayılı kararında hesap ve hat sahiplerinin dinlenmemesi ve hesap ekstrelerinin getirtilmemesi üzerine verilen itirazın reddini kanun yararına bozmuştur.
Müvekkilimiz Mehmet Y. sordu: Takipsizlik kararını duydum ama bana tebliğ edilmedi. Süre başladı mı?
CMK m.173/1'e göre iki haftalık süre kararın suçtan zarar görene tebliğ edildiği tarihten itibaren işler. Tebliğ tarihini tebligat kaydından tespit edin; kararın size tebliğ edilip edilmediğinden emin değilseniz bekletmeden soruşturma dosyasını bir avukatla inceleyin.
Müvekkilimiz Aylin S. sordu: Şüphelinin adını bilmiyorum. Takipsizlik kararına yine de itiraz edebilir miyim?
İtiraz hakkı suçtan zarar görene tanınmıştır (CMK m.173/1); şüphelinin adını bilmeniz şart değildir. Dilekçede şüpheliyi kararda yazan ifadeyle gösterin ve kimliğin tespiti için hangi hesap, hat ya da kullanıcı kaydının araştırılması gerektiğini yazın.
Takipsizlik kararına süresinde itiraz edilmezse ne olur?
İki haftalık süre geçtikten sonra CMK m.173 yoluyla itiraz edilemez. Aynı fiil için kamu davası ancak yeterli şüphe oluşturacak yeni delil elde edilir ve bu hususta sulh ceza hakimliğince karar verilirse açılabilir (CMK m.172/2).
Takipsizlik kararı şüpheliye de bildirilir mi?
Evet. CMK m.172/1'e göre kovuşturmaya yer olmadığına dair karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. İtiraz reddedilirse savcı ret kararını da itiraz edene ve şüpheliye bildirir (CMK m.173/3).
İtiraz dilekçesine yeni delil eklenebilir mi?
Eklenebilir. CMK m.173/2 itiraz dilekçesinde kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olayların ve delillerin belirtilmesini ister. Soruşturmada sunulmamış dekont, yazışma ya da kayıtları dilekçeye ekleyip neyi gösterdiklerini açıkça yazın.
İtirazdan önce soruşturma dosyasını inceleyebilir miyim?
CMK m.234/1-a mağdur ve şikayetçiye, vekili aracılığıyla soruşturma belgelerini inceletme hakkı tanır. Dosyayı inceleyen vekil, hangi kaydın istenmediğini ve hangi cevabın beklenmeden karar verildiğini dosyadan tespit edebilir.
Takipsizlik kararının gerekçesini nasıl okumalıyım?
Önce kararın hangi delile dayandığını, sonra hangi delilin hiç istenmediğini çıkarın. Savcı CMK m.160 uyarınca maddi gerçeği araştırmakla yükümlü olduğundan, istenmeyen banka kaydı, dinlenmeyen tanık ya da beklenmeyen müzekkere cevabı itirazın en güçlü dayanağıdır.
Takipsizlik kararına itiraz hangi durumlarda bu yolla yapılmaz?
CMK m.173/5, savcının kamu davasının açılmaması hususunda takdir yetkisini kullandığı hallerde bu maddenin uygulanmayacağını öngörür. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararına ise CMK m.171/2 uyarınca 173. madde hükümlerine göre itiraz edilir.
